Maison Bellevue

Mijnwerkers ook met lampje niet te vinden

2012-01-21T07:28:00.000-08:00

We geven weer eens ruimte aan een gastblogger, die de lezer eeuwen terug meevoert de Bronstijd in. Ver van huis hoeven we er niet voor, want onze goede vriend Peter Schat weet al deze eeuwenoude resten op wandelafstand van Maison Bellevue aan te wijzen.

,,Dat Jurriaan eens een wandelaar trof op de ancien chemin de fer, die met een metaaldetector het bos in trok, zou een mooi begin zijn geweest van dit verhaal. De man vertelde archeoloog te zijn en was op zoek naar restanten van mijnbouw uit de oertijd. Later die dag keerde hij terug en Jurriaan sprak hem, nieuwsgierig naar het resultaat van zijn speurtocht, opnieuw aan. De man had echter niets kunnen vinden.
Het verhaal duikelde weer op in Jurriaans geheugen, toen ik eind 2011 in gezelschap van hem en Enna tegen de heuvel Les Moutelles, niet ver van Bellevue, opklauterde. Mijn speurtocht in september van dat jaar naar resten van een Gallo-Romaanse omwalling op Les Moutelles, had eenmaal weer thuis een verschuiving van inzichten teweeggebracht. De richels die ik aantrof en die zich sluw in haakse bochten op de top van heuvel wrongen, waren lang niet zo herkenbaar als de vallum van het Camp de Cesar, op de nabijgelegen Mont Moux. Die top wordt deels gerond door een aarden wal, waarvan het opgeworpen bouwmateriaal aan de buitenzijde een droge gracht deed ontstaan. Zo’n vallum was een pittige hindernis voor een vijand die tegen de heuvel klimmend het kamp poogde in te nemen.

Zijn de verhogingen van Les Moutelles restanten van het Camp des Moutelles? Ik twijfelde in september al en besloot na de heuvel te hebben gerond terug te keren in een minder bebladerd seizoen. En nu was ook Jurriaan benieuwd. En Enna, hoewel, die is per definitie nieuwsgierig naar elk uitje. We zouden dit keer op zoek naar vier enorme droge grachten die hier in de negentiende eeuw waren gespot. In tegenstelling tot wat men toen dacht, zouden dit geen Gallo-Romaanse verdedigingswerken zijn geweest, maar overblijfselen van dagmijnbouw uit de Bronstijd.

Immers, over de Tranchée Romain, naast de D193 bij het gehucht Montsermage, doet ook een moderne theorie opgeld, namelijk dat ook deze droge gracht ondanks de naam niet door de Romeinen moet zijn gegraven, doch een veel ouder restant is van een zoektocht naar erts. En zo droog is de gracht overigens niet, want de gravers uit de Bronstijd bereikten toen al het grondwater, of zoals de Fransen dat zo mooi zeggen: de nappe phreatique. In elk geval konden de bewoners van Montsermage, het Camp des Moutelles en wellicht de soldaten in het Camp de César er terecht voor hun drinkwater. Ook vandaag de dag spelen de bronnen in de Tranchée Romain een rol bij de drinkwaterwinning. Aanvang vorige eeuw had de 300 meter lange geul tijdelijk een andere moderne bestemming. De ingenieurs die de spoorlijn Saulieu-Corbigny bouwden, lieten hun ‘tacot’ doodleuk door de geul uit de Bronstijd tuffen. Dat duurde tot 1939.

En zo zijn we weer terug bij het spoorlijntje aan het begin van het verhaal. Wat zegt u? Niets wijzer geworden over de mijnen op Les Moutelles? Dat klopt, wij ook niet. Onze conclusie is dat hedendaagse bosbouwers vakkundig deze honderd meter lange en zeven meter diepe geulen hebben laten verdwijnen. Wat we vonden is slechts een piepklein restantje van een ervan en dat ondanks de inzet van Enna als speurneus.''

Wie nieuwsgierig is naar de restanten van de premiddeleeuwse omwallingen en twee mijnen uit de Bronstijd, kan deze filmpjes bekijken:
Camp de César: http://www.youtube.com/watch?v=fuIBUYG4zZ0
En de laatste: http://www.youtube.com/watch?v=06uSceJbVz0
Tranchée Romain: http://www.youtube.com/watch?v=vXS2FZdS1ts
Canal du Touron: http://www.youtube.com/watch?v=Vm1tpMc5pwo

Het Semur van Vauban

2012-01-17T01:28:00.000-08:00

Eindelijk is de winter dan toch gekomen op Bellevue. De wereld is 's morgens wit van de rijp, plassen en meertjes zijn dicht gevroren en de bomen staan stil in de kou.
Er gebeurt weinig, of het moet het voorbij trekken zijn van een tiental wilde zwijnen, in de vallei langs de chemin de fer achter ons huis. Enna kreeg ze in het oog en had een kwartier nodig om ze te vinden. Waarna ik een half uur nodig had om Enna weer te vinden...
Maar verder passeert er dus niet veel hier. Vandaar een uitstapje naar Semur-en-Auxois, de Middeleeuwse stad op 45 km van Bellevue, die door velen van onze gasten wordt omarmd en door anderen wordt verfoeid vanwege zijn leegstand.
Het hart van Semur wordt gevormd door een viertal torens, die ooit een onneembare vesting vormden. En dan is letterlijk, want de bouwer ervan is van de Morvandese maarschalk Vauban en in zijn dagen was de slogan dat een burcht die door Vauban was gebouwd niet in te nemen was en dat een burcht die door Vauban werd belegerd niet te houden was. Ik weet eigenlijk niet of hij ooit zijn eigen burchten heeft belegerd.

Het is dus een versterkte stad en ook dat is tegenwoordig letterlijk: op meerdere plaatsen staan indrukwekkende houten bouwsels om muren en huizen te stutten. Het draagt bij aan het oude karakter en de sfeer, zeker omdat dergelijke verstevigingen al sinds mensenheugenis worden gebruikt.
Niet alleen de uitstraling, ook het stratenplan van Semur is nog altijd Middeleeuws, met kleine poortjes, nauwe stegen en overal kinderkopjes. En even buiten de oude stadskern ligt een van de langste promenades van Frankrijk, die de wandelaar een kilometer of wat tussen twee dichte bomenrijen doorvoert. Als hier de jaarlijkse rommelmarkt plaats vindt is het een feest, alleen al vanwege de luisterrijke omgeving.
Ofschoon er prachtige panden leeg staan of te koop zijn, is er nog altijd aardig wat middenstand in de plaats, terwijl aan restaurants zeker geen gebrek is. Op aanraden van een Semurees (?) kozen we voor een lunch in Le Saint Vernier(waarschijnlijk van verni=boffer), een kleine bistro met Bourgondische specialiteiten. Zoals een prima tête de veau (kalfskop) en een bijzondere andouilette. En dat moet ook wel als je afgaat op de naam: andouilette à l'époisses SA.

En die letters staan dan weer voor Association Authentique de l'Amicale de l'Andouilette des Amateurs. Vrij vertaald zoiets als de hobbyclub van vrienden van deauthentieke andouilette. Dat is nou typisch Frans, om zo verheven te doen over een worst. En dan ook nog een worst gemaakt van ingewanden en pens. Maar dan wel een heel lekkere, in een korst van deeg, dat dan weer wel.
Enfin, om uit te buiken is een wandeling naar de mooie kathedraal wel een aanrader. En een bezoekje eveneens, want binnen de kerk vind je allemaal aparte nisjes voor de al dan niet plaatselijke heiligen van de stad. Een van die nissen is gewijd aan de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog (nog altijd La Grande Guerre hier in Frankrijk) en de glas-in-loodramen tonen zelfs Frans soldaten die van engelen een lauwerkrans krijgen aangereikt. Wat meestal geen goed teken is...

Op die wandeling kun je zo maar oog in oog staan met Elias Howe. Nu ja, met zijn plaquette aan de muur dan, waar deze 'uitvinder' van de naaimachine heeft gelogeerd. Dat woord uitvinder staan niet voor niets tussen aanhalingstekens. Feitelijk was de machine å coudre al uitgevonden, maar Howe heeft 'm wel zodanig verbeterd dat-ie ook echt gebruikt kan worden. Tijdens het bezoek van de Amerikaanse Howe aan onder meer Semur-en-Auxois, was ene Isaac Singer overigens zo slim om er met het patent van Elias vandoor te gaan. Een rechtszaak maakte uiteindelijk uit dat Howe recht had op een deel van de winst van Singer, maar dat alles terzijde.
Een voettocht rond oude stadwallen van Semur-en-Auxois is eveneens de moeite waard, dank zij de schitterende vergezichten en de verrassende kijk op de rivier beneden aan de stadmuren. Het water daarvan kolkt tussen de oevers en het gebrul en geruis ervan maakt onrustig in het hoofd. Dus maar weer gauw terug naar de stilte van onze eigen 'brucht'. Niet gebouwd door Vauban en dus altijd gastvrij.

Van dromen en geluk

2011-12-21T22:26:00.000-08:00

We droomden even van een witte kerst toen afgelopen maandag een mooi pak sneeuw viel in de Morvan. Zo'n vijf centimeter misschien, maar genoeg om het glooiend landschap onder een witte deken te leggen.

Twijgen en takken bogen opeens ver door onder het gewicht van de sneeuw en de hele wereld lag verstild onder die mantel van kristal. Nu ja, de hele wereld... Enna en de poezen dolden door de vlokken, trokken ieder spoor in de sneeuw na en vonden het allemaal reuze spannend.

Die spanning duurde helaas niet lang, want zodra het begon te regenen deze week, smolt de witte wereld weg. Het donker van de bomen kwam weer boven en het groen van het gras...

Maar we blijven dromen, omdat in dromen ieders geluk besloten ligt. We wensen iedereen een vredige kerst en een sprankelend 2012.

Elly en Jurriaan

Rondom dronken

2011-12-03T02:08:00.000-08:00

Hoe culinair ze ook zijn, Fransen nodigen hun vrienden niet gauw uit voor het eten. Zeker niet als die vrienden buitenlanders zijn en de taal niet vloeiend spreken. Toch overkwam het ons. En dat hebben we geweten...
De uitnodiging kwam van onze allerliefste vrienden Patricia en haar Jean-Philippe. Trouwe gasten van Bellevue kennen 'Pat' misschien beter als de schoonheidsspecialiste van 'beneden in het dorp'. Een schat van een vrouw, altijd even hartelijk en goedlachs. Ook als zij present is op het trekzakconcert elke eerste vrijdag van oktober: er bestaan cd-opnamen waarop je haar hoort gieren, bóven alle andere concertgangers uit!
Enfin, deze Pat en haar man nodigden ons na afloop van het laatste concert uit voor een rendez vous, eind november. Dus wij cadeautjes gekocht en bloemen, om op ons paasbest af te dalen naar Moux. We waren niet de enige gasten en zelfs niet de enige buitenlanders! Armelle (Zwitserland) en haar Pierre (oorspronkelijk Tsjechoslowakije) waren er ook. Plus de drie zoons van Pat en Jean-Philippe: Jimmy, Jerôme (met wederhelft) en de jongste, Remy.
Nou wil het toeval - hoewel, ís het toeval? - dat Jimmy een prima kok is. Of eigenlijk is hij patissier: hij werkt voor een
groot hotel in Zwitserland, waar-ie desserts en anderszins zoetigheid bereidt. En Pat had deze zelfde Jimmy gevraagd om de hapjes voor 'onze avond' te maken. Sterker, 's morgens om tien uur had ze al aangedrongen dat-ie nou eindelijk eens moest beginnen met kokkerellen. Waarop hij antwoordde dat-ie normaal voor 800 (achthonderd!) mensen kookt, dus dat-ie zich om deze tien niet zo druk maakte...
Geheel volgens de tijdgeest, zou het geen grote pan boeuf Bourguignon worden, maar een reeks amusehapjes. Een beetje zoals bij een Mediterrane 'meze' wordt geserveerd. En Jean-Philippe, ook niet voor een kleintje vervaard, zou er passende wijnen bij schenken. Maar eerst champagne, want een dag zonder bubbels is een dag niet geleefd. En omdat het nog een feestdag is ook, komt er meteen maar een tweede glas champoepel overheen. Enfin, wij gezellig kouten met z'n allen totdat de eerste hapjes op de salontafel verschijnen: zelf gebakken kaasstengels en andere hartige koekjes.
Bij het eerste echte gerechtje - guacamole met garnaaltjes bovenop - schenkt J.P. een chablis premier cru. Het tweede glas daarvan begeleidt de tweede amuse: een mooie verse bisque van kreeft. Dan volgen er twee flessen chassagne Montrachet (de eerste 't' van Montrachet dien je niet uit te spreken, maar dat kúnnen we inmiddels ook al niet langer) en meer hapjes: toast met zalm en zalmeitjes, zoete macarons met een hartige zalmgelei ertussen (hmmmm) en nog zo wat.

Tijdens de spoom die volgt - een bolletje cassis-ijs overgoten met marc de Bourgogne - gaat bij Elly het licht uit. Vanaf dat moment kletst ze alleen nog maar in het Nederlands en kan ik als een soort professionele tolk alles vertalen. En er volgt meer eten. En meer wijn. Een mini-casserolletje met oeufs en meurette (een kwarteleitje, in dit geval, in een saus van rode wijn), een crème brûlée van eendenlever, cake gevuld met abrikozen en eendenlever (weer die Goddelijke combi van hartig en zoet!) en hartige gevulde broodjes.
Inmiddels zijn we diep in de rode wijn getreden (minstens twee flessen gaan er voorbij), maar ZjeePee, zoals-ie inmiddels heet, opent met gemak nog een prachtige Pommard. 'Omdat Pommard de wijn was die we thuis altijd dronken als er iets te vieren was', verklaart hij glunderend. Elly moet nu af en toe een beetje huilen 'van alle emoties'.

Normaal volgt nu kaas, maar Jimmy zou Jimmy niet zijn als hij er niet de lekkerste koekjes van had gemaakt, in diverse soorten en maten. Wow! En dan moet de patisserie - zijn échte métier immers - nog komen: bonbons in melk en puur met 22 karaats bladgoud bovenop en koekjes en ditjes en datjes. En natuurlijk weer champagne, want dat drinken de Fransen niet alleen graag als aperitief maar net zo passievol bij de toet. We zijn nu allemaal rondom dronken (ofschoon ik het gevoel heb dat wij er meer last van hebben dan de overige gasten) en praten geloof ik allemáál Hollands terwijl ik alles vertaal. Een mooie afsluiting van onze bijna-eerste avond bij onze Morvandese vrienden. En nu begrijp je ook meteen waarom de Fransen je niet zo váák uitnodigen voor het eten...

PS. Pat kwam daags na ons bezoek aanzetten met een plastic tasje. Wat daarin zat? Elly's sokken, die ze onder de bank had gevonden?!

Onder zeil

2011-11-13T02:12:00.000-08:00

Vaste gasten wisten het al wel: in 1998, toen we Bellevue kochten en in de tuin voor het huis handklap stonden te doen met toenmalig eigenaar Gabriel Girard (dat handjeklap is kennelijk van vele culturen), woonden we nog op een schip.
Zomer heette onze houten tweemaster (uit Frankrijk!) en we werkten er altijd hard aan. Maar als we dan losgooiden, het Noordzeekanaal over tuften op weg naar het IJsselmeer danwel de Noordzee, dan verheugden we ons al: straks, voorbij de sluizen, zouden de zeilen op gaan. En ja hoor, eenmaal op open water ging 'de witte motor' omhoog en de echte motor uit. En dan, onder zeil en met niets dan de streling van de wind langs je oren, zeiden we steevast tegen elkaar: hier doen we het voor.
Vooral zelf roep ik nog wel dat we 'de Zomer' nooit hadden moeten wegdoen. Met name als ik vijftien kuub stookhout te zagen heb. Of tweemaal per week twee hectare gazon moet maaien. Dat is echter onzin: we zijn hier net zo gelukkig als op het goede schip, zoals Lennaert Nijgh zijn Jonge Jacob altijd placht te noemen. Bovendien hebben we allerlei herinneringen aan ons scheepvaartverleden meegetroond. Peddels en riemen van uiteenlopende bootjes, boeken over de oceanen, cd's met zeemansliederen en uiteraard ons schilderij van de Zomer.
Toch was het een ontroerend moment toen onze goede vrienden Leendert en Alexandra dit jaar met mijn verjaardagscadeautje kwamen aanzetten (7 oktober is de dag, noteer dat in je agenda). Want wat hadden zij bedacht? Twee zeilen van hun eigen schip. Te oud om nog mee te zeilen, maar wie maalt daarom op het vaste land? Hun idee was dat de genua en het grootzeil van hun Polly Maggoo voortaan als zonnescherm dienst zou doen!
En zo geschiedde: samen met Leendert werd de grote fok (wat dat is een genua) met het onderlijk (de onderkant van de driehoek) tegen de voorgevel van Maison Bellevue gespannen. De bovenste punt, die normaal in het topje van de mast zit, ging richting de acacia op het gras vóór en klaar is Kees! Of eigenlijk Leendert...
Inmiddels hebben onze laatste gasten al in de schaduw van het nieuwe zonnescherm geluncht en geborreld. En wil je ev
en niet in de schaduw, dan rol je het zeil eenvoudigweg op.
Zelf zitten we op ons achterterras nu ook onder zo'n scherm. En als we dan 'onder zeil' zijn samen, dan zeggen we tegen elkaar: hier doen we het voor...

Meesterwerken

2011-11-01T07:01:00.000-07:00

Grote kunstenaars worden doorgaans gekenmerkt door een buitengewoon productieve periode in hun leven. Meestal in hun jeugd maken ze het ene meesterwerk na het andere.
De grote Pablo Picasso was vooral vlak voor de Eerste Wereldoorlog uitzonderlijk actief. Hij woonde in die jaren in Parijs, waar hij het Kubisme als stroming ontwikkelde. Salvador Dalí penseelde zijn meeste (en grootste) schilderwerken tussen 1929 en 1940 (zijn surrealistische periode) en Bobby Fisher speelde tussen zijn twaalfde en veertiende jaar letterlijk duizenden partijen, waaronder de 'partij van de eeuw' tegen de internationaal meester Donald Byrne. Daarin offerde hij met zwart eerst een paard en daarna zijn dame, om ondanks de sterkst mogelijke zetten van zijn tegenstander, op de 41-ste zet mat te geven.
Bob Dylan, om maar eens een andere tak van sport te benoemen, bleek het meest productief in zijn jonge jaren in New York, toen hij tussen 1964 en 1966 zijn vijf (!) beste lp's uitbracht, waaronder nota bene het dubbelalbum Blonde on Blonde. En ons eigen duo Lennaert Nijgh en Boudewijn de Groot tenslotte, deed daar niet veel voor onder door van 1965 tot 1968 vier ijzersterke platen te produceren.

Op Bellevue gebeurt hetzelfde. Niet door ons gelukkig - wij zijn zo'n beetje uitgeproduceerd - maar door onze gasten. En dan met name door de jonge Dafne (4), die dezer dagen het ene na het andere kunstwerk aansleept.

Verschillende stijlen - figuratief, abstract, impressionistisch - hanteert zij bijna achteloos, waarbij somtijds felle kleuren worden afgewisseld met sober zwart-wit werk of herfstig bruin.

Dafne heeft het niet van een vreemde, want moeder Marjolein maakte eveneens een bescheiden meesterwerk, dat onder de titel 'Schaduw' een plaats krijgt in onze bistro Moux-sur-Mèr.

En dan nog even terug naar dochterlief: we hopen en bidden dat ze erg beroemd wordt. Hebben wij vast de grootste collectie Dafnes van Bellevue;-)

Een gedicht

2011-10-20T07:17:00.000-07:00

Kregen we gisteravond toch zo maar een gedicht. Van Jan, onze vriend en voormalige buurman uit Spaarndam, die deze week mijn zijn prachtige Ingrid in Maison Perdue logeert.

We zagen Jan gisteravond, toen we gevieren uit eten gingen bij restaurant Le Cerney in het gelijknamige gehucht, al lopen met een plastic zakje. Dus ik nog vragen of-ie een doggy bag bij zich had. Maar nee, in dat zakje zat een lijstje. Geen tweedimensionaal schilderijlijstje - als Jan en Ingrid iets níet zijn dan is het tweedimensionaal - maar eentje die je op een paaltje kunt klemmen. Om bijvoorbeeld je berichten aan de postbode of de bakker in te doen...

Enfin, ín dat lijstje zat een prachtig gedicht dat hier volledig wordt weergegeven.

Herfst 2011

Zoals hier appels vallen
plompverloren
hun vrucht verteren
en bomen worden

Zo valt Perdue direct
in hart en nieren
en schopt eruit
wat niet meer groeien kan

Je moet verliezen
om te winnen
Et alors
Bon chance, que tu retrouve

Maison Perdue

Mooi hè...

En dan nu het weer

2011-10-15T00:43:00.000-07:00

Vanmorgen (15 september 2011) de eerste vorst op Bellevue (kijk maar naar het witte dak op de foto).

Als je tenminste de vorst van vorige winter niet meerekent! Wat dat betekent voor komende l'hiver? Geen idee. Maar ze zijn hier wel gewend rekening te houden met allerlei natuurverschijnselen die op milde of juist strenge winters duiden. De trek van vogels (en dan bedoel ik niet hun eetlust maar hun reislust), de dikte van de rokken van de ui, dat soort zaken. Maar streng of niet, Bellevue is er klaar voor, met ongeveer twintig kubieke meter hout op voorraad en nog eens twintig kuub klaar om te worden gezaagd. Dus boek je in de winter, dan wordt er op je gerekend!

De queeste naar Abel Guillot

2011-10-14T22:27:00.000-07:00

In augustis kochten we op de kostelijke vide greniers van Mont St. Jean een prachtig schilderij van de Franse kunstenaar Abel Guillot. Een robuust en krachtig geschilderd wintertafereel, overwegend zwart/wit, maar met tevens heldere kleuren.

Van Abel Guillot is vooralsnog niet veel meer bekend dan dat hij Frans was en leefde van 1907 tot 1970. Op de site van Art Price staat voorts dat hij ook in Scandinavië penseelde. Over het schilderij dat wij kochten is wel wat meer te zeggen. Het werk, ruim 120 cm hoog en 80 cm breed, is in geheel originele staat. Dat wil zeggen dat het doek nooit is bijgewerkt, het houten raamwerk niet werd vernieuwd en dat zelfs de lijst de oorspronkelijke is. De Fransman zegt dan dat het werk 'dans son jus' verkeert.
Achterop het kunstwerk als cadeautje een wit briefje geplakt, waarop nog vergeelde letters zijn te onderscheiden. En een jaartal: 1929. Guillot maakte het schilderij dus toen hij 22 jaar jong was. De eerste eigenares staat er eveneens op: Madame Bonardot. Helaas is over deze dame (de eigenares van het huisje of 'zo maar' een kunstminnares?) op Google niets te vinden. Maar er staat nog iets bij, namelijk de straat die het voorstelt: Rue Charles Cloutier in Beaune!

Wij dus naar Beaune toe, om de straat, pal in het oude centrum, naast het Place du General Leclerc, terug te vinden.
Als je door de straat loopt zie je weinig dat herkenbaar lijkt, maar als je je omdraait, zie je wel het torentje dat in de linker bovenhoek van het schilderij ook is te zien. En je ziet het dakkapelletje dat net onder de torenkap uitsteekt. Vervolgens moet je het perspectief bekijken en uitrekenen waar Abel Guillot moet hebben gezeten: er is maar één breder gedeelte in de straat, waar je genoeg afstand kunt nemen om het beeld te zien zoals het op het werk is weergegeven. Dan kan het rode huisje maar één pand zijn: Rue Charls Cloutier nummer 7.

Maar dat ziet er heel anders uit?!? Jawel, maar in pakweg een eeuw kan veel worden verbouwd. Een oudere dame uit genoemde straat weet bijvoorbeeld te vertellen dat de sierlijke 'antieke' dakkapellen op het huis enkele jaren geleden zijn aangebracht... Helaas weet de bewoonster niets te vertellen van Madame Bonardot... Net zo min als de huidige bewoner van nummer 7, Monsieur G. Perrin dat kan. Maar er moet in een queeste ook wat te raden blijven!

Pizza's en een boerenlunch

2011-10-05T23:20:00.000-07:00

Er gebeurt veel op het erf van Bellevue nu de storm dan toch is losgebarsten. Veertien trekzakkers, aanhang, keukenploegen, manusjes-van-alles en honden bevolken de cour en het is een lawaai van jewelste!
Dat laatste is logisch: negen composities heeft docent Frans Tromp de spelers tot nu toe in de maag gesplitst en er komt nog meer. En dan zijn er de honden die blaffen, de katten die mauwen om aandacht en de chef - Elly - die bevelen roept.
Maar ook los van de muziek en de vrolijke janboel stapelt de ene verrassing zich op de andere. Zondagavond eerst de film bekeken die vorig jaar van ons trekzakfestival Frans met mate(n) werd gemaakt en die zo liefdevol door vriendin Joke is gemonteerd. Daarna vergast op een heuse pizzawagen die het erf op reed, waaruit iedereen zijn eigen pizza naar eigen smaak kon bestellen!

Dinsdagavond gingen de voetjes van de vloer tijdens een sentimental journey naar ieders jeugd: alle deelnemers hadden vooraf een top vijf uit de eigen pubertijd doorgegeven, waarvan manus-van-alles Jochum vijf prachtige cd's brandde. Verkleed als hippies en punks en rappers werd de hele avond gedanst op de Specials en Harry Belafonte, Joe Cocker en Meat Loaf.

Woensdag wachtte iedereen wel de grootste surprise: een lunch buiten de deur. En dan niet zomaar in een restaurant, maar in de wei! Onze trouwe fans Maaike en Guido hadden, met hulp van moeder Bieneke en haar zus Elisa, een fantastische picknick georganiseerd in een van de weilanden van Ferme Les Plaines, zoals hun boerderij nabij Saulieu heet. Zelf gemaakte vruchtesappen, courgettejam uit eigen tuin (recept volgt), heerlijke kaas en worst, alle denkbare kleuren wijn (i.c. rood, wit en rosé), huisgebakken brood, soep van eigen runderen en bietensalade die zo uit de moestuin komt, het stond allemaal opgetast op een lange platte boerenkar en we konden ervan genieten op enorme strobalen die Guido als tafels in het gras had gelegd. Met uitzicht op het glooiend landschap, de paardjes in de verte en aan de horizon een enkel huis, was het de mooiste plek op aarde. En het mooiste ritje moest toen nog komen: met z'n allen op de platte kar, dwars door de weiden terug naar de boerderij.
Vandaag een rustdag (nou ja, hard oefenen op de muziek) en vanavond een bonte avond, waarna vrijdag het concert volgtvoor het dorp en omstreken. En zaterdag? Dan zijn onze gasten allemaal opeens weer vertrekzakkers...

Stilte voor de storm

2011-10-02T01:27:00.000-07:00

Er heerst stilte op Bellevue. Geen gasten, geen geruis, slechts rust. Maar het is stilte voor de storm want vanmiddag al komen de eerste gasten voor Frans met mate(n) II. Of, voor spelers en luisteraars van het eerste uur: Frans op z'n Frans VII.
Dat komt zo: in 2005, het eerste jaar dat Maison Bellevue open was voor gasten (Maison Perdue bestond toen nog niet), werd in de maand augustus de eerste trekzakweek gehouden. Harmonica-docent Frans Tromp en pakweg vijftien van zijn vaste leerlingen uit Nederland (deels met aanhang) streken neer op Bellevue, voor een week van les en samenspel. Jurriaan zakte mee, Elly zorgde voor de catering en zo sloegen we ons met z'n allen door die eerste storm heen.
Er volgden meer jaren en er volgden meer trekzakweken, met altijd dezelfde groep. Soms wat uitgebreid, dan weer ingekrompen. Nu eens met keukenhulp Gretha (dank!), dan weer met Tèke en Jochum of Alexandra achter de snijplank (idem!). En altijd was er heerlijke muziek te spelen en standaard volgde op de vrijdag voor vertrek een concert. Eerst nog beneden in het dorp en nu al weer jaren gewoon op Bellevue. Met vrienden: Engelsen van Bellevue, Fransen uit het dorp beneden en Hollanders uit de buurt. Een internationaal publiek dus, dat na afloop gewoontegetrouw wordt vergast (van het werkwoord vergasten) op nasi.
En ook dit jaar gaat het weer gebeuren. Voor de zevende keer in het totaal, voor de tweede keer onder de nieuwe naam: Frans met mate(n). Maar nu nog niet, want nu heerst dus die stilte voor de storm.
Of liever, tussen twee stormen in, want de afgelopen weken is hard gewerkt aan de voorbereidingen. Party-tenten werden geplaatst, tafels werden verschoven, wijn werd gehaald en brandade bereid. Er werd geschrobd en geboend, nasi werd gebakken (30 kilo!) en ijs gedraaid (twee smaken), fornuizen kregen een nieuwe plaats en stereo-installaties kwamen van boven om beneden veel herrie te kunnen maken. Kortom: er heerste een storm van activiteiten, waar de gasten van Bellevue en Perdue in die weken niets van mochten merken?!
Maar nu is die bolle bries dan toch gaan liggen en maken we ons op voor de komst van Frans Tromp en zijn Trekzaktrawanten, waarvan er dit jaar 18 zijn. Dus ben je in de buurt en denk je de wind te horen huilen, dan is het onze muzikale storm...

Napoleon en Moux-en-Morvan

2011-09-28T02:14:00.000-07:00

Over de Morvan zijn vele verhalen te vertellen. Sommigen kunnen dat veel beter dan wij, dus wordt vandaag ruimte gemaakt voor een bijdrage van onze grote vriend Peter Schat (niet wijlen de componist, maar diens verre neef, voor de goede orde...)

Al drukte de kleine korporaal zijn bijna haarloze hoofd er slechts eenmaal in het kussen, plaatsen in Frankrijk waar Napoleon op doorreis zijn nachtrust genoot, gaan daar tot in lengte van jaren prat op. Als Napoleon er niet is geweest, stel je in dit land niets voor, als plaats.

Dichtbij Moux-en-Morvan ligt Pierre-Ecrite, zo genoemd omdat er een voormiddeleeuwse steen waarop een menselijk figuur staat afgebeeld tegen de boom naast de bushalte leunt.

OP 16 maart 1815, om één uur ’s middags, ging Napoleon in het zicht van de steen het postkantoor binnen. Geslapen had hij niet hier, de nacht had hij doorgebracht in het slot van Chissey. Maar in Pierre-Ecrite heugt men zich het bezoek van de kleine keizer maar al te goed. Al is het maar omdat een plaquette aan het bureau van de maître de poste de herinnering aan deze gebeurtenis, waarvan het lokaal-historisch belang amper te bevatten is, levend houdt. Napoleon ontmoette hier, tijdens zijn etappe van Chissey naar Avallon – onderdeel van zijn befaamde tocht van Elba naar Parijs – een van de grote zonen van Moux-en-Morvan: Pierre-Claude-André Rasse.

Nooit van gehoord, denkt u nu.

Pierre-Claude-André Rasse werd in Moux-en-Morvan geboren op 23 april 1758. Zijn vader Joseph Rasse, die gehuwd was met Pierrette Brochot, stamde uit een familie van Luxemburgse kooplieden, die hier in de eerste helft van de achttiende eeuw neerstreek. Hun zoon werd priester, tot in december 1793 de terreur begon en hij zoals zovele priesters zijn ambt eraan gaf. Gendarme werd hij en na omzwervingen vinden we hem het jaar erop terug in die hoedanigheid in Arnay-le-Duc, niet ver van zijn geboorteplaats. Verschillende bronnen getuigen ervan, dat hij in deze periode adellijke emigranten en gewezen priesters redde van gevangenschap en dood. In 1802 werd een nieuwe bisschop van Autun benoemd en Rasse zag zijn kans schoon te solliciteren naar een herderlijke positie. Die kreeg hij eerst een paar jaar in Gien-sur-Cure en vanaf 1805 in Alligny-en-Morvan.

Hij genoot daar van het leven in het Eerste Franse Keizerrijk en hield zich er rustig, tot de kansen voor Napoleon keerden en op 19 januari 1814 Oostenrijkse legers Bourgondië bezetten en een belangrijk garnizoen Autun als basis koos. Rasse werd verzetsleider en bracht een groep strijdmakkers bijeen in de bossen tussen Blanot en Moux-en-Morvan. De bende van Saulieu, noemde de prefect hen smalend. Niettemin wist Rasse op een veld bij Latois tweeduizend man te verzamelen, die een niet aflatende hoeveelheid aanvallen op de Oostenrijkers lanceerden. Onder meer werd het kasteel van Lucenay-l'Eveque belaagd dat propvol Oostenrijkers zat.

Op 6 april 1814 echter viel Parijs en legde Napoleon de keizersmantel af. Rasse en zijn bende gingen nog tot 14 april door met hun verzetsacties tegen de Oostenrijkers, hoewel Lodewijk XVIII toen al enkele dagen in het zadel zat. In juni verlieten de bezetters Bourgondië en werd Rasse weer pastoor in Alligny. Napoleon was toen hij een jaar later in een zegetocht terugkeerde van zijn ballingschap op Elba, de bendeleider van Saulieu echter niet vergeten. Dat blijkt uit de ontmoeting tussen beide heren in het postkantoor van Pierre-Ecrite, die op 16 maart van het jaar erop werd gearrangeerd.

Maar Napoleon zou precies twee maanden later zijn Waterloo vinden. Met Rasse leek het evenmin goed af te lopen, want in juli, de maand na de veldslag, namen de Wűrttembergers de Morvan in. De pastorie werd verruïneerd en Rasse gevangen genomen. Een tribunaal in Autun veroordeelde hem ter dood. Door tussenkomst van de bisschop, mgr. Imbertie, bracht hij het er nipt levend vanaf. Met een verbod nog langer de mis op te dragen, trok Rasse zich ziek terug bij zijn broer Theodore in zijn geboorteplaats Moux, waar hij op 13 september 1832 overleed.

Caesar en Moux-en-Morvan

Maar daar wou ik het eigenlijk helemaal niet over hebben, toen ik over Napoleon begon. Fransen hebben wat met keizers, want gaan we een millennium – of twee – terug in de tijd, dan stuiten we op Gaius Julius Caesar, die ook in dit land heel wat kilometers heeft gemaakt. En heb je als plaats geen hotel of postkantoor waar de kleine keizer uitspande, dan is er misschien wel een voormiddeleeuws militair kampement, waarover men met aplomb beweren kan dat dit ooit door Caesar en zijn mannen was aangelegd.

Op de Michelinkaart kom je ze veel tegen. Driehoekjes in het groen met als belofte de tekst Camp de César. Op een winterse middag doorkruisten we jaren geleden kale mistige akkers tussen Flavigny-sur-Ozerain en Alise-Sainte-Reine van hot naar haar, omdat ook hier dat Camp gesitueerd zou moeten zijn. Vergeefs, uiteraard, zou ik bijna zeggen, want wisten wij veel waarop we moesten letten. Nog altijd als we in dat prachtige hoekje van de Auxois komen, blikken we besmuikt lachend even terug op dit moment van caesarverdwazing.

Toch was dit driehoekje een voorbode van grotere en eminentere historische ontdekkingen. En nog wel wat dichter bij huis ook. Op tien minuten lopen van Maison Bellevue bevinden zich in de bosgrond onder verende naaldpakketten de zwijgzame resten van een Gallo-Romaanse versterking. Sterker nog, wie twintig minuten verder loopt en de moeite neemt naar de 691 meter hoge top te wandelen van de Mont Moux, staat daar onverwacht midden in het restant van een heuvelfort, dat al sinds mensenheugenis bij de bewoners van de streek de evocatieve naam draagt: Camp de César.

Fantasie is in dit soort gevallen niet schadelijk doch behulpzaam. Het maakt het makkelijk in de halve meter diepe greppel die om de top heen is gedrapeerd de vallum te herkennen. De verdedigingswal met de droge gracht die de Romeinen langs het front groeven. Alles is egaler dan tweeduizend jaar terug, niettemin, de greppel en de ophoging aan de binnenkant zijn onmiskenbaar door mensenhanden gemaakt. Het onneembare van dit premiddeleeuwse vestingwerk moet je er maar bij denken.Ach, waarom ook niet, zou je denken. Het kampement ligt pal aan de wandelroute van Bibracte naar Alésia, de weg die de Galliërs in 52 voor Christus onder aanvoering van Vercingetorix aflegden om bij Alise-Sainte-Reine door Julius Caesar vernietigend te worden verslagen. Het pad voert langs open velden, die je op heldere dagen een kilometers ver reikend uitzicht bieden. Onweerlegbaar is het besef dat deze op het oog niet zo hoge heuvel een adembenemende en strategisch waardevolle uitkijkpost is. Niet alleen voor Caesar en de Galliërs, maar ook voor hun voorgangers, misschien wel tot de cro magnon aan toe. Op de afgevlakte top benemen naaldbomen mannetje aan mannetje staand het uitzicht. Denk ze weg en word geïmponeerd door het besef dat hier een leger uitzag over de bergruggen verderop. Zuidwestwaart keken ze diep de Morvan in en in het oosten konden ze de witte windmolens bij Pouilly-en-Auxois zien draaien. Tenminste, als die er toen al zouden hebben gestaan.

Fantasie gebruiken, dat deed men in de Middeleeuwen immers ook. Het oppidum op de Mont Moux kreeg in de volksmond de titel Camp de César mee en de tweede verblijfplaats, dichterbij Bellevue, werd in 1426 omschreven als Champ de Gaullois, het veld van de Galliërs. Sinds het in de negentiende eeuw is herontdekt staat deze verschansing bekend als Camp de Moutelles. In 1936 werden de afmetingen genoteerd: een rechthoek van 115 bij 110 meter.

Het belang van dit kamp wordt bekrachtigd door de Tranchée Romain, een kaarsrecht vier meter diep kanaal waarvan nog een paar honderd meter resteert. Het voerde vanaf het beekje de Montsermage water aan naar het kampement. Een onbeduidende woonplek veroorlooft zich geen waterwerken van dit formaat, is de gedachte. Mee eens, want bovenstaande onderstreept eens te meer, dat Moux-en-Morvan en in engere zin Bellevue, geenszins onbeduidend is. Sterker nog: op luttele afstand ligt een amper beschreven en oppervlakkig onderzochte historische en archeologische Gallo-Romaanse schatkamer, die om exploratie smeekt!

l'Histoire se repete

2011-09-17T05:35:00.000-07:00

l'Histoire se repete oftewel de geschiedenis herhaalt zich. Want was het de bakkersvrouw Gina ruim drie jaar geleden die ons op het spoor van onze allerliefste bulldog Ballet zette, het was deze week diezelfde Gina die ons leidde naar Enna...

Enna is de nieuwe loot van de familie Bellevue. Nee, geen opvolger van Ballet, want Ballet was uniek. Wel een bulldog, maar weer geen Engelse. Nee een Amerikaanse. En die zien er heel anders uit. Niet op de foto's die Gina ons woensdagavond, toen ze hijgend aanklopte aan de keukendeur om ons te vertellen dat er een 'urgence' was, trots toonde. Daarop leek de bulldog die zij voor ons in Nevers (ruim 100 km weg!!!) had gevonden formaatje hushpuppie. Nou ja, zo'n beetje dezelfde hoogte als Balletje, alleen dan niet zo'n platte snuit. Wel lieve ogen, dat zag je meteen.

Gina ging de volgende dag ook mee richting Nevers, om de hond - een teefje dat goed overweg kon met kinderen en katten, meer wisten we eigenlijk niet - te halen. Of te laten. Het werd het eerste, want ofschoon Enna anderhalf keer zo zwaar is als Ballet en twee keer zo hoog, stal ze onmiddellijk Elly's hart. Met haar grote, donkere ogen. Haar lieve snuit en mooie tekening. Haar fraaie kleuren (blanc et fauve staat in haar paspoort) en haar tong waarvoor elk gezicht te klein is...

Inmiddels is Enna bijna 48 uur bij ons en ze maakt het best. Is lief voor de katten en voor Boike, de hond van vriendin Tineke die er tot morgen is. Lief is ze ook voor de kippen, al raken die evengoed van de leg door zo'n grote lobbes. En bovenal is ze lief voor ons: een enorme vrijdoos is het en dat kunnen we hier wel gebruiken. Want al moeten we ze uiteraard niet vergelijken, een vrijdoos was Ballet ook. En we zeiden het al: l'histoire se repete.

Un jardin Anglais

2011-09-07T00:49:00.000-07:00

Mont Saint-Jean is een prachtig, Middeleeuws stadje, op een half uur rijden van Bellevue. Een groot kasteel, een fraaie kerk, het oudste hospitaal van Europa (ouder dan Beaune!) en allemaal huisjes uit de twaalfde tot de vijftiende eeuw. Plus... een tuin.

Het is verleidelijk de onsterfelijke chanson 'Mon amant de Saint-Jean' van Émile Carrara (1942) juist in deze romantische omgeving te plaatsen. Maar dat zou een dichterlijke vrijheid zijn. De naam van het lied, waarin een meisje verliefd raakt op een charmeur (zoals op het schilderij van Renoir), verwijst naar het feest van Johannes de Doper, oftewel Jean le Babtiste. Dat feest wordt in Frankrijk traditioneel gevierd op 24 juni, niet lang na de kortste nacht. De gewoonte wil dat jongens en meisjes worden ingewijd in de liefde (met zoenen hoor, niet te wild), maar dat is dan wel een liefde voor één avond. Morgen is het immers weer een gewone dag en het zal - ook voor het arme kind in Carrara's chanson - nog 364 dagen duren voor er weer gezoend wordt. Als het geen schrikkeljaar is...

Maar terug naar Mont Saint-Jean, waar jaarlijks de leukste rommelmarkt van de wijde omtrek wordt gehouden. Nog leuker dus dan die van Époisses, waarover eerder werd gerept op deze plek. Wel vijfhonderd kraampjes met antiek en curiosa, rommel en snuisterijen slingeren zich door de nauwe straatjes van het stadje. Overal vind je terrasjes met bier en wijn en wafels en worsten en iedereen is vrolijk.

En dan die tuin... Aan één van die straatjes staat een landhuis, dat uitziet over de landerijen die afdalen naar de vallei. Het huis heet - een beetje overdreven - Château les Roches en ze doen er aan chambres d'hôtes. Tijdens de vide grenier van Mont Saint-Jean echter, is de tuin van het landhuis open voor bezoekers. Ze serveren roast beef en mierikswortelsaus, een chutney van aubergine en courgette en een heel beste chablis. Afgezien van die witte wijn, klinkt dat allemaal Engels en zo is de sfeer in die tuin ook. Een beetje zoals in een beer garden, met spelende kinderen in het gras, eenvoudige tafels en stoeltjes en overal mensen die gezellig kletsen en drinken en zwetsen en klinken. En dat klopt ook nog, dat Engelse, want Château les Roches is eigendom van een stel onkreukbare Britten.

Dus wie tijdens een verblijf in de Morvan zijn Engels wil bijspijkeren, spoedt zich naar Mont Saint-Jean, voor een bezoek aan 'le jardin Anglais'. Alleen niet overnachten in dat landhuis, want slapen doen we op Bellevue!

Toeval bestaat niet

2011-08-31T01:22:00.000-07:00

Toeval bestaat niet. Dank zij mijn werk als culinair redacteur (Noordhollands Dagblad, Bouillon!, Days Magazine) heb ik al vele jaren een heel goede band met restaurant Merlet in Schoorl. En dan met name met de familie Van Bourgonje, die deze prachtige sterrenzaak in jaren van toewijding en noeste arbeid van de grond af heeft opgebouwd.

Tegenwoordig zwaaien Martin en Carla van Bourgonje - de tweede generatie - er de scepter en we trekken veel samen op. Als hun mooie boek 'Een restaurant met tien sterren' moet worden gecorrigeerd bijvoorbeeld, mag ik dat doen. En als er een ambassadeur moet komen voor het West-Friese chefsgilde dat 'Een Omring Waard', vraagt gilde-baas Martin mij.

Andersom informeert Martin altijd trouw hoe het gaat op Bellevue en al jaren kondigt hij in alle oprechtheid aan dat er een dag komt dat hij met zijn gezin afreist naar de mooie Morvan, om ook óns een keer te bezoeken. 'Als de kinderen wat groter zijn', zegt-ie dan. En gelijk heeft-ie.

Onze levens en zaken lopen dus een beetje parallel, zou je kunnen zeggen. We staan allebei in boeken (zie foto) en tijdschriften, we houden allen van lekker eten en drinken en hebben van die passie allemaal ons beroep gemaakt.

En wat wil nu het toeval? Dat ik bij Jean-Pierre en Brigitte Parthiot, onze wijnleveranciers in Alligny-en-Morvan, een bijzondere Bordeaux tref. Met en bijzondere naam: Merlet Bellevue!

Waarmee de samenwerking een feit is.

Dat de schoonheid van Merlets gastronomie maar op ons moge afstralen. En ons Franse zonnetje op Merlet...

De moestuin

2011-08-17T06:03:00.000-07:00

Een moestuin is een mal ding. Ik bedoel, zó heb je niks dan donkere aarde en je draait je om en alles is groen. En overwoekerd.

Wijlen onze buurman had er wel wat mee, met zo'n 'potager'. Dagelijks was hij ervan 's morgens vroeg tot 's avonds laat te vinden. Somtijds driftig hakkend en spittend en vloekend, dan weer rondjes draaien in luchtige tred, de handen op de rug.

Hij leek al met al niet zo veel te doen in die verdomde tuin - en zeker niet de laatste jaren - maar het moet gezegd: het zag er allemaal netjes uit. Strakke bedden met aardappels en ui, kardoen en asperges, aardbeien en sla. En tussendoor overal bloemen, frambozenstruiken, aalbessen, laurier, kruisbessen en courgettes.

Toen wij de moestuin erfden, was het winter. En één van de voordelen van dit jaargetijde is dat er niks groeit. Nu ja, er stond wat prei en aardpeer, maar dan had je het ook wel gehad. Een fijn moment dus om hier en daar wat te snoeien en om te spitten. Niet zo veel werk hoor, zo'n moestuin.

Ook in de lente viel het nog mee en om onze goede moed te tonen kweekten we in kleine bakjes onder glas tal van gewassen voor: zonnebloemen, kruiden, sla en wat al niet. Die materie bleek al enigszins weerbarstig, want de helft van dit zaad kwam op en de andere helft liet zich niet zien. Lui zaad, dachten wij nog, of saai zaad (in plaats van zaai zaad - goedkoop vertaalprogramma gebruikt voor de tekst achterop de zakjes), doch dood zaad is adequater.

We zaaiden tevens in de volle grond, zoals dat schijnt te heten. Dit was in zoverre een succes dat er veel op kwam, maar tegelijkertijd kwam er ook van alles op dat we niet hadden gezaaid. En omdat het allemaal groen is, is het net of je naar een tuin vol Japanners staat te kijken: alles ziet er hetzelfde uit, Maar het kan niet anders of de helft is giftig op z'n gunstigst smerig van smaak.

Dan is er nog een probleem met zo'n tuin en dat is de oogst. Áls je dan ondanks alles iets tot volledige wasdom hebt gebracht, is er meteen zo veel van dat je er in omkomt. Weken achter elkaar sla of sperziebonen is geestdodend en een zomer louter courgettes consumeren erg eentonig.

Het verstandigste is dus de boel gewoon te laten verrotten tot moes, hetgeen een heel andere betekenis aan het begrip moestuin geeft. En het kost allemaal niks.

Toch zijn er mensen die weten dat het ook anders kan. Die er niet voor terugdeinzen om uren achtereen te schoffelen of te wieden. Die bonen oogsten, aardbeien verplanten, sla herkennen en

in het algemeen een trefzekerheid aan de dag leggen die de gewone sterveling mist.

Die mensen bevinden zich ook wel onder onze gasten. Neem Erik en Aukje, uit Maison Perdue. Niet aflatend vond je ze in onze moestuin, om grote delen ervan te ontginnen. Sterker, zij bereidden zich nauwkeurig voor, door de daartoe uitgegeven literatuur te bestuderen, opdat hun zaad - in overdrachtelijke zin - niet in dode aarde zou vallen.

Frans uit Maison Bellevue is er ook zo een. Een voorbeeld voor de wereld in het algemeen en onze gasten in het bijzonder, zó ijverig schoffelde hij onkruid weg en trok hij gras uit waar dat niet hoorde (het gras dus hè, niet zijn uittrekken).

En tot slot is daar mijn zus Marjolein. Nu komt het eng dichtbij, maar ook zij beheerst het moestuinieren en heeft - hoe kán het familie zijn - groene vingers. We danken hen allen hartelijk voor hun tomeloze inzet voor onze groentetuin. En dat velen hen mogen volgen!

Bellevue vanuit de lucht

2011-08-11T00:56:00.000-07:00

De Morvan is een nieuwe attractie rijker: en rondvlucht boven ons natuurgebied!

Nu ja, helemaal nieuw zijn de vliegtochtjes vanaf Aeroport Bellevue (!) niet, maar voor ons was het gisteren de eerste keer dat we het Morvandese luchtruim kozen. In de eenmotorige Piper van piloot Didier Perrault. Het leuke is dat piloten vlieguren moeten maken om hun brevet te behouden. Didier moet dat ook, maar om van de nood een deugd te maken, neemt hij graag gasten mee aan boord. Maximaal drie passagiers, van wie er één naast de piloot zit (nergens aankomen!) en twee achterin plaatsnemen.

Omdat je per minuut betaalt (ongeveer 2,75 euro), kun je zo lang vliegen als je wilt. Of tot de brandstof op is. Voor ons ging de reis uiteraard naar Bellevue, dat vanuit de lucht

prachtig te zien was (veel dak). De gasten - gewaarschuwd voor stuntende sportvliegtuigjes - stonden driftig te zwaaien en natuurlijk hing de was ook buiten.

De tocht terug was adembenemend: de bossen die zich uitstrekken over een groot deel van de Morvan, het majestueuze Lac des Settons in het late avondlicht, de verkaveling van weilanden, de kleine meertjes en poelen overal, de witte koeien in het gras en tot slot de toren van de kathedraal van de Heilige Lazarus in Autun, het is alles een lust voor het oog.

Na een rustige landing door Perrault sta je weer met beide benen op de grond. Met nog geronk in het hoofd en vlinders in de buik, maar ook een ervaring rijker. Echt een aanrader voor al onze gasten!

Muziek op ons eigen Schateiland

2011-08-09T01:59:00.000-07:00

Na maanden van voorbereiding, de export van een piano en het stemmen van het instrument, het oefenen op de partituren en de generale repetitie (die goed ging, wat een veeg teken is), het opzetten van de tent en het klaarzetten van de flessen, was het zondagmiddag vier uur eindelijk zover: het concert van de familie Mathot-Brieffies-Teekens kon gaan beginnen.

De gasten dromden samen op de cour van Bellevue: de oude bakker annex wethouder Jacques Pin (spreek uit 'pain'), zijn vrouw Simone en hun kleinzoon Arthur, garagehouder Gérard Bureau en zijn vrouw Babette (hopelijk ooit de eerste burgemeester van Moux), onze kostelijke Engels/Schotse overbuurvrouw Carolyn met haar eveneens Britse vriendin Barbara en verder tal van Hollandse vrienden en vriendinnen streken neer.

In de oude stal, thans onze bistro Moux-sur-Mèr, stond de piano gereed en brandden de podiumlichten de gezichten warm. Gezichten van Koos Teekens (piano) en Margaret Mathot (fluit). Van Margarets zoons Hugo (eveneens piano) en Floris (cello). Van Margarets man en bariton Frans (wat een muzikale familie!) en van gastheer Jurriaan, die op de trekzak ook nog een moppie mee mocht spelen.

Er kwamen werken voorbij van Johan Sebastian ('geen dag zonder Bach') en Debussy, van Fauré en Grieg, van Bréval, Mendelssohn en natuurlijk Saint-Saëns. Liederen waren er van William Vaughan, met teksten van R.L. Stevenson, nota bene de schrijver van het beroemde boek Schateiland. En ten slotte was er trekzakmuziek begeleid door fluit, van Carrara (het in Frankrijk altijd luidkeels meegezongen 'Mon amant de St. Jean') en vooral ook van Frans Tromp, die in oktober op Bellevue weer zijn eigen concert geeft met zijn 'Trompe-l'oeil'.

Allemaal prachtige muziek, omlijst door crémant de Bourgogne en wijn en natuurlijk tal van heerlijkheden uit de keukens van Bellevue. En na afloop waren er bloemen voor alle muzikanten.

Al met al een gedenkwaardig concert, dat vast en zeker zal worden herhaald. Want de familie Mathot-Brieffies-Teekens is al weer nieuwe stukken aan het oefenen. Voor volgend jaar op de cour van Maison Bellevue, onze eigen Schateiland...

De reiziger

2011-08-05T00:31:00.000-07:00

'Haal flessen uit de kelder/en haal muziek in huis/laat iedereen het horen: de reiziger is thuis' dichtte Lennaert Nijgh voor het lied 'De Reiziger' van Boudewijn de Groot.

Er zijn vele reizigers die thuis komen bij Maison Bellevue, om enkele weken te rusten. Helaas trekken ze ook altijd weer verder. Maar er zijn ook reizigers die Bellevue slechts schampen. Die in de schaduw van ons goede huis - vrij naar diezelfde Lennaert Nijgh - rusten om hun weg weer te vervolgen.

Zo'n reiziger is Jo uit het Vlaamse Leuven. Hij komt aangelopen uit het bos en zijn tred stokt bij ons huis. Niet uit vermoeidheid, want Jo oogt als een getrainde loper. Nee, eerder om de geest te verzetten. Na vele uren bos moet een mens even schakelen als hij de bewoonde wereld in stapt. Alsof je van zee komt en je eerste passen op de vaste wal zet.

Jo is niet alleen. Nee, hij heeft geen partner bij zich en geen kind. Of toch? Achter de reiziger loopt Noisette, een prachtige ezelin. Zwaar bepakt met bagage, want Jo maakt voettochten van zo'n 120 kilometer, verspreid over zeven dagen. Noisette verlicht het leven van Jo en vele andere reizigers, die zonder rugzak door de Morvan trekken. Ze is gewillig en braaf, ze is mooi en sterk, donker van vacht en licht van tred. Noisette geeft Jo gezelligheid en warmte en haar lange oren wiegen heen en waar als Jo praat. Of komt dat wiegen door het kauwen op onze rozenbottels?

'Geef de reiziger het woord/laat de reiziger vertellen/maar hij schudt zijn hoofd en lacht'. Jo lijkt een man van weinig woorden. Toch verhaalt hij van het trage tempo dat zijn Noisette hem oplegt, waardoor hij meer tijd heeft om te genieten van het landschap dat hen omringt. Hij vertelt hoe de ezelin haar eigen eten meedraagt: wat fruit en biks misschien, wat stukken brood-met-tevredenheid. Hoe zij samen elke avond een gîte vinden mét een stal of een weitje. Hoe Noisette zich verveelt als zij alleen in die wei staat. Zonder andere ezels of paarden, geiten of schapen. En zelfs zonder Jo.

'Hij zegt ik ben veranderd/ik ben hier niet meer thuis/maar laat de kinderen komen/de kinderen van dit huis'. En dan is de reiziger uitgepraat. Nog een laatste foto voor het huis, een laatste knuffel van Hedwig, de jongste van onze gasten, en dan gaat de reis weer voort. Naar Lormes, waar Jo een vreemde is, maar waar Noisette woont. 'En niemand zal begrijpen/wat ik doen kom in dit huis/maar de kinderen zullen zeggen: de reiziger is thuis'.

Zie ook de site van Les Professionels de l'âne (www.bourricot.com) en de officiële website van Boudewijn de Groot (www.boudewijndegroot.nl).

2011-08-02T07:39:00.001-07:00

Concert van multi-muzikale familie

2011-08-02T07:39:00.000-07:00

Op Bellevue wordt de laatste dagen heel hard geoefend. Niet door ons - wij kunnen alles al - maar door onze muzikale gasten, die zondag aanstaande een concert geven op de cour van ons huis.

Ster van de dag is ongetwijfeld de bekende fluitiste Margaret Mathot, die begeleid wordt door haar vaste organist en pianist Koos Teekens. Mathot speelt al vanaf haar vroege jeugd fluit (tussen haakjes: een mens behoort geen dwarsfluit te zeggen, want ofschoon het instrument dwars van het gezicht wordt gehouden, heet het gewoon fluit) en werd destijds aangestoken door Thijs van Leer (Focus) en de briljante Chris Hinze. Veel talent, duizenden uren studie (zelfs tijdens alle vakanties op Bellevue, want als ze niet speelt wordt ze 'chagrijnig') en een uitstraling van jewelste, maken de West-Friese Margaret Mathot tot een gevierd ster in Nederland. Met de regelmaat van de klok treedt zij op van Kampen tot Medemblik, in de Westerkerk te Amsterdam en zelfs in Carré.

Sinds vier jaar speelt zij met organist Koos Teekens samen, die met zijn vrouw Linda is

neergestreken in Maison Perdue, om Margaret zo ook op Bellevue te kunnen begeleiden. Niet op het orgel, want een kerk hebben we hier nog niet, maar wel op de kersverse piano die sinds kort onze bistro verrijkt. Het duo zal werken van J.S. Bach laten horen, zowel als van Debussy, Vaughan Williams, Fauré en de relatief onbekende Franse componist Jehan Alain, een leerling van Fauré, die als piloot stierf tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Koos zal eveneens Margarets echtgenoot en zanger Frans Brieffies begeleiden, die even

eens enkele stukken zingt van de Britse componist Vaughan Williams, een leerling van onder meer Maurice Ravel. Ofschoon geen beroepsmusicus, beschikt Brieffies over een prachtige tenor.

Hugo en Floris tenslotte, de twee zoons van Margaret en Frans, treden naar voren op piano respectievelijk cello. Zij spelen werken van Grieg en van de Franse componist Bréval.

Het concert begint zondag om 16.00 uur met een glaasje crémant de Bourgogne. Dus op het schenken van bubbels oefenen wij in de tussentijd.

PS. Dochter Hedwig had ook graag opgetreden, maar haar harp paste niet in de auto...

Roosmarijn en het weerhuisje

2011-07-30T22:46:00.000-07:00

Hartje zomer en in de Morvan zijn zo maar tientallen verschillende soorten paddenstoelen te vinden. Als je tenminste Roosmarijn heet en de enige professionele zwammenexpert van Vlaanderen bent...

Op het buitenaanrecht van Maison Perdue liggen ze allemaal mooi uitgestald. Kleine paddenstoeltjes, buikzwammen (die sporenpoeder in hun buik hebben dat door een gaatje naar buiten puft), een smakelijke haagbeukenboleet, een 'wieltje' compleet met spaken, russula's (allemaal eetbaar maar niet erg culinair), een oranje geeltrechtertje, een kaaszwam (die niet naar kaas smaakt maar wel de textuur ervan heeft) en het naar raapsteel geurende maar evengoed giftige elfenschermpje.

Verder uiteraard een paar ruitjesbovisten (zie recept onderaan),

een hertenzwam, een oorzwammetje in de vorm van - jawel - een oor, een paddenstoel als een pijp (foto) en wat knoflooktaailingen.

De namen van paddenstoelen zijn heel beeldend en lijken, net als die van vogels, niet in de studeerkamer maar in de natuur zelf bedacht. Door mensen die rondlopen, een zwammetje zien, herkennen waar die zwam op lijkt en die naam er dan ook maar aan geven. En als je dan al die namen van Roosmarijn hoort, dan denk je dat er geen nieuwe soorten meer gevonden k

unnen worden. Niets is minder waar: zelfs in 2011 vorsen wetenschappers nog altijd in verre buitenlanden naar nieuwe species!

Maar terug naar Bellevue, waar in de weilanden rondom Maison Perdue ook veel is te vinden. Zoals de smakelijke weidekringzammetjes, die dikwijls bij elkaar en dan ook nog in een cirkel staan. Een heksenkring heet dat, al is de naam voor deze culinaire paddenstoeltjes wel wat cru. Grote parasolzwammen staan er eveneens (Roosmarijn staat ermee op de foto), die geuren naar noten, maar tevens een zweem van oude urine hebben. En het belangrijkste: ze zijn gebakken met wat ui en knoflook buitengewoon lekker.

Genoemde ruitjesbovisten groeien dus ook volop op onze schrale grond (want al een paar jaar geen schapen meer doe mest produceren). Als ze ouder worden, verschieten ze naar donkerbruin en komen er wolken van sporen uit, maar zolang de dikke buikzwammen spierwit zijn en stevig, kun je ze uitstekend eten.

Snijdt daartoe de bol van de steel en controleer aan de onderzijde of het inwendige stevig en compact is van textuur. Zet in de keuken eerst de frituurpan aan (180 graden Celsius) en snijdt dan de bovist in heel dunnen plakken. Frituur die ongeveer vijf minuten in de olie, totdat ze mooi goudbruin zijn en lekker knapperig. Laat de chips uitlekken op keukenpapier, leg ze op een bord en strooi er grof zeezout over. Eet smakelijk!

PS. Roosmarijn heeft nog een bijzondere vondst gedaan ook rond Bellevue: in haar hand liggen twee buikzwammetjes (zie foto) van dezelfde soort. De één is droog en grijs en als een pakketje opgevouwen, de ander lijkt op een bruine bloem, met in het hart zijn buikje vol sporenpoeder. Aan die gedaanteverandering - ontstaan doordat Roosmarijn de zwam een uurtje in een bakje met water legde - dankt deze paddenstoel zijn naam: het weerhuisje. Het maakt dat je je thuis voelt op Bellevue...

Vlinders in de fuik

2011-07-26T23:36:00.001-07:00

Het leuke van gasten is dat je altijd wel iets van ze leert. Deze week over nachtvlinders...

Onze Vlaamse Perdue-bewoners Wim en Roosmarijn werken beiden bij Natuurpunt, de Belgische tegenhanger van onze Natuurmonumenten. Zij is paddenstoelendeskundige (waarover later hopelijk meer) en hij doet onderzoek naar de stand en verspreiding van nachtvlinders. En dan niet alleen in België, maar ook op Bellevue.

Daartoe plaatst Wim 's avonds grote lichtkasten in zowel de tuin van Maison Perdue als op onze schapenweide in het bos. Nachtuiltjes en motten komen daar op af en nestelen zich comfortabel in kartonnen eierdozen die voor dit doel in de lampenkist liggen. Zodra het licht wordt en de lamp uitgaat, gaan de nachtvlinders slapen en je hoeft 's morgens dus alleen maar zo'n eierdoos uit de kist te halen om de vlinders te tellen en te determineren.

Daarbij maakt Wim allereerst onderscheid tussen families: de spanners, de pijlstaarten en de uiltjes bijvoorbeeld. Vervolgens worden ze nader bekeken en blijkt dat er exemplaren tussen zitten met illustere namen als de kortzuiger, de breedbandhuismoeder, de oranje gestippelde grote beer (foto), de vliervlinder en de grote, de nonvlinder, de dorstvlinder (die heb ik altijd in mijn buik), de eenstreepgrasuil en de dikke populierenpijlstaart.

Zo determineert Wim wel 60 soorten die in één nacht worden gevangen. En ze worden weer vrijgelaten ook natuurlijk, waarbij ze zich gauw voor de koolmezen verschuilen in de bosjes. Behalve dan die dikke pijlstaart van zo even, die nota bene drie minuten moet voor trillen teneinde warm genoeg te worden om te vliegen (zie foto)!

Wat leren we verder? Dat nachtvlinders zich op dezelfde manier ontwikkelen als gewone dagvlinders. Dus eerst heb je een eitje, dan de rups, vervolgens de pop en daarna de vlinder. Die dan weer een ei legt, waarna de cyclus weer opnieuw begint.

En dan nu paddenstoelen zoeken!

In Memoriam - Ballet

2011-07-22T06:24:00.000-07:00

Bellevue is sinds gisteren Bellevue niet meer zo.

Natuurlijk het huis staat er nog, net zoals Maison Perdue. En wij zijn er ook nog, om onze gasten te verwelkomen en ons door hen te laten inspireren. Maar Ballet, onze trouwe Engelse bulldog, is er níet meer bij.

Dat snijdt voor ons, zo voelt het nu, het hart uit ons werk. En voor veel kinderen die Bellevue bezochten zal het niet anders zijn, want overal in Nederland lopen kleine mensen rond die bij de gedachte aan Bellevue maar één ding zeggen: Ballet... Ze lopen met stoffen mini-Ballets rond omdat ze - eenmaal weer thuis - hun ouders gek zeurden om zo'n pluche lieverd.

Voor ons was Ballet, het is een cliché, ons kind. We hielden van onze border collie Boike en zijn echtgenote Bruta. Verzot waren we op Koos en Bobby, die beide begraven liggen op Bellevue. Maar met Ballet hebben we het hardst gelachen. Om haar gesnurk en geknor, gelijk een volwassen everzwijn. Om haar rennen door het bos, waarbij ze tegen je op kon springen om je in je buik te bijten. Want dat doen bulldogs met stieren ook. We hebben geschaterd om de manier waarop ze zich op de grond kon laten vallen - vergelijk het met een zak cement - en om hoe ze aan je kon kluiven als ze aandacht of een botje wilde. We gingen met haar uit rijden en uit wandelen (dat laatste met tegenzin van haar kant). We namen haar mee naar het meer om te zwemmen (idem) en we namen haar mee voor de picknick (dat wilde ze nu weer wel).

Tot gisteren, toen ze ons vergat mee te nemen en in het bos achter ons huis voor het allereerst een 40 tons houtwagen najoeg. En voor het laatst ook: ze moet gestruikeld zijn en is onder de wielen terecht gekomen.

Onze Ballet zal op slag dood zijn geweest en dat is, zoals dat dan heet, een schrale troost. We hebben haar vanmorgen met vrienden in de bolderkar naar haar graf gereden onder het fruitboompje op de schapenwei achter ons huis. Daar ligt ze nu, naast Koos en Bob en Françoise Sagan, onze lievelingskip van ooit. Ze heeft haar speeltjes meegenomen en natuurlijk een kluif. En wellicht heeft ze in de hondenhemel haar oren gespitst toen ze al haar bijnamen nog één keer hoorde. Balleetje koekepeetje, ouwe tijger, ouwe dibbes, kleine dikke (nu spijt van), meissie, apenkont en grote vriendin. En als je dat allemaal niet meer hoort, ja, dan is Bellevue opeens Bellevue niet meer zo...

Het ga je goed, lieverd.

Elly en Jurriaan

Quatorze Juillet

2011-07-14T00:50:00.000-07:00

Quatorze Juillet en het sneeuwt in de Morvan!

Althans, zo lijkt het 222 jaar na de bestorming van de Bastille, waarmee de Franse Revolutie (althans volgens de geschiedenisboekjes) begon. In werkelijkheid is het gras op onze weiden rond Maison Bellevue en Perdue in één nacht tijd gaan bloeien. Als gevolg van de regen gisteren, ongetwijfeld, die volgde op een heel lange periode van droogte. Gras doet dan wat iedereen doet als-ie het gevoel heeft dat-ie bijna doodgaat: zich als een bezetene voortplanten! Vergelijk het met het snoeien van een struik of het snijden van de wortels van een plant die niet wil bloeien: prompt vormt zich bloesem en bloei.

Dat doet denken aan het verhaal van Sint Maarten, zoals dat zo mooi wordt verteld door Don en Petie Kladstrup in hun prachtige boek 'Wine and War'. Het was in het jaar 345 na Christus dat de heilige Maarten, zoals gebruikelijk in de maanden na de oogst, op inspectie ging door zijn wijngaarden, die behoorden tot het klooster bij Tours aan de Loire, waarvan hij de abt was. Hij ging niet te voet maar zat op een ezel. Eenmaal aangekomen bij een perceel die hij nader wilde bekijken, bond hij zijn rijdier aan een wijnrank en ging aan het werk.

Toen Sint Maarten een uurtje later terugkwam, bleek dat de ezel zich flink tegoed had gedaan aan de wijnstokken, waarvan sommigen tot op de stam waren kaal gevreten. De schrik was groot onder de verzamelde monniken, maar hun verbazing was groter toen het jaar daarop bleek dat juist díe stokken de beste druiven droegen. Want snoeien is groeien en bloeien!

Allemaal leuk en aardig, maar zo'n dagje regen betekent dus wel dat de natuur ontploft en ik de komende dagen weer moet grasmaaien. Of zullen we een ezel nemen?!?

Cats and dogs

2011-07-13T07:34:00.000-07:00

Voor het eerst sinds maanden regent het een volle dag in de Morvan. 'Il pleut des cordes' zeggen de Fransen dan (letterlijk 'het regent koorden'), wij spreken van 'pijpenstelen' en de Engelsen mopperen in zo'n geval dat het 'cats and dogs' regent. Dus daarom een plaatje van cats en dogs, voor het eerst weer samen een dagje binnen. Heerlijk zo te zien!

Charlotte en de leugenbank

2011-07-11T05:33:00.000-07:00

Met het prachtige weer van de afgelopen maanden worden de uiteenlopende rommelmarkten in de Morvan drukker bezocht dan ooit tevoren. Vide grenier heet zulks in het Frans, wat letterlijk 'lege zolder' betekent. Maar ze zeggen ook wel gewoon marché des puces hoor, dus vlooienmarkt.

De leukste tot nu toe? Gien-sur-Cure is altijd sfeervol omdat een deel van de markt op een grote weide wordt gehouden. Maar die moet nog komen. Alligny is eveneens leuk, omdat je er zo lekker onder de bomen loopt en door de straatjes. Lucenay was dit jaar een topper dank zij heel mooi weer en Semur-en-Auxois wordt gehouden op een platanen-avenue van wel drie kilometer lang. Schitterend, zij het dat de boel afgelopen zondag compleet verregende.

Maar echt de leukste is de vide grenier in het stadje Époisses. Inderdaad, van de gelijknamige kaas én van het kolossale kasteel met dezelfde naam. Deze marché des puces wordt het derde weekeinde van juni gehouden en ook hier loop je een belangrijk deel van het traject onder de bomen en over smalle straatjes tussen de weilanden. En bovenal: er is een groot terras onder de linden met een bbq en bier en wijn en duizenden mensen die met hun rotzooi onder de arm aan je voorbij trekken.

Époisses blonk dit jaar ook uit de vondsten die zich openbaarden. Een speciale uitgave van de krant Libération over de Renault4 (waarover later meer), mooie glas-in-loodramen voor ons nieuwe huis, een compleet servies (idem) en twee nu al dierbare dingen: een prachtig bankje van acacia en eiken plus de nieuwste bewoonster van Bellevue: Charlotte...

Om met die laatste te beginnen: Charlotte is een enorm karakter in heel fel roze. Ze is altijd vrolijk en meegaand, je kunt bovenop haar gaan zitten en zij zit gemakkelijk bovenop jou, ze eet mee met ons aan tafel (foto) en ze houdt Ballet warm op de bank. Kinderen adoreren Charlotte en gasten zijn heimelijk verliefd op haar. En ze vraagt jullie allemaal om snel kennis te komen maken!

En dan dat bankje. Stéphane Covelli is een jonge ambachtsman uit Chatoillenot, zo'n 130 km bij ons vandaan (zie ook www.factorycov.blogspot.com). Of eigenlijk is hij meer kunstenaar, zó mooi zijn z'n houten voorwerpen (tussen haakjes: in het Latijn is het woord voor kunstenaar hetzelfde als dat voor ambachtsman, dus dan zitten we altijd goed met Stéphane). Kapstokken maakt hij en krukjes en houten speelgoed.

En ons bankje dus, waarop plaats is voor drie personen. Een leugenbankje lijkt het wel, zoals je die nog vindt aan de havens rond het IJsselmeer, bezet door oude mannen die sterke verhalen vertellen. Over de zee en over de wind. Over heldenmoed en heldenbloed. En over wat voor trouvailles ze allemaal vonden op de rommelmarkt...

Maison Perdue in VTWonen!

2011-06-27T06:16:00.000-07:00

Dankzij een heel stel goede vriendinnen (styliste Marianne Luning, fotografe Anna de Leeuw en redactrice Carla Robben) staat in VTWonen een prachtige reportage over Maison Perdue!

Vorig jaar logeerden Marianne en Anna een weekje in Perdue. Super gezellige dagen waren het, vol verhalen en hapjes, drankjes en uitjes (naar het circus in Lucenay-l'Eveque, de honden-verkleed-als-leeuwen hebben het nog over de dames!).

Maar ook vol werk, want in die zomers week werd de basis gelegd voor de VTWonen-reportage 'Een dag in de Bourgogne'. Tien schitterende pagina's lang maar liefst, vol kleurrijke foto's, leuke kaders en een heerlijk verhaal.

Echt een hele eer vinden we het en uit het ganse land krijgen we enthousiaste reacties en verwachtingsvolle reserveringen.

Op dus naar de boekhandel allemaal, voor de Zomerspecial Holiday Homes van VTWonen! Enne... als je nog een weekje wilt komen moet je opschieten, want het gaat snel nu;-)

Kind gezocht...

2011-06-12T22:37:00.000-07:00

Bij het wegbreken van een draagmuur in ons nieuwe huis is een deel van de tegels op de zolder erboven losgekomen. Daar zijn twee heel bijzondere plavuizen bij.

Even voor de goede orde: we zijn niet verhuisd en we zijn dat voorlopig ook niet van plan, omdat we het – paradoxaal genoeg – veel te druk hebben met de verbouwing van ons nieuwe huis: het oude huis van Henri Boulle, voorlopig Marrakech gedoopt omdat het een Marokkaanse sfeer zal krijgen.Het moest in ieder geval veel lichter worden, en omdat te bereiken hebben we een muur van 60 cm dik tussen de eerste en de tweede kamer doorgebroken (met dank aan de familie Bongers te Delft). Zo ontstaat een veel ruimtelijker effect en valt meer licht binnen in beide kamers.

Kattenvoetjes

Bovenop die weggebroken muur lagen tegels (waar Elly door is gezakt, maar dat is uiteindelijk allemaal goed afgelopen) en die zijn uiteindelijk weggehaald om van bovenaf een zogeheten latei – een overspanning – te kunnen storten van gewapend beton. Hierbij kwamen twee bijzondere tegels vrij. Heel dikwijls zie je exemplaren met hondenpoten erop of kattenvoetjes. De tegels lagen vroeger immers in de zon te drogen op de binnenplaats van de steenfabriek en daar liep allemaal beestenspul rond. Soms liepen er kennelijk ook kinderen te dartelen, ofschoon dit door de vaders en moeders en met name ook door steenfabriekbazen streng verboden zal zijn geweest. Tegels horen tenslotte glad te zijn en zonder afdrukken!

Maar verboden worden graag overtreden door kinders, zeker in het vuur van het spel... Dus lagen bij ons op zolder twee tegeltjes met voetjes erop. Van hetzelfde kind, als je de maat zo bekijkt. En zorgvuldig door de tegelzetter-van-ooit in elkaars verlengde gelegd, zodat echt het beeld ontstaat van een lopend kind.

Oude ansicht

We gaan ervan uit dat het oudste deel van Maison Bellevue al zeker twee eeuwen staat. Hoe we daaraan komen? Op onze website staat onder het hoofdstukje 'Maison Bellevue' een zwart-wit foto van ons huis anno 1900 of daaromtrent. De foto komt van een ansicht, die gedateerd was op 1904, vandaar. Op die prent wordt gewerkt aan het huis, dat nog niet wordt gekenmerkt door de grote toren met balkons die later zal verrijzen. Wel zijn (waarschijnlijk) net de pilaren en het smeedijzeren hekwerk geplaatst, die het huis al cachet geven. De van oorsprong natuurstenen muur van de voorgevel wordt op de oude foto vermoedelijk voorzien van de afdeklaag die er nu ook nog op zit.

De boompjes vooraan op het erf zijn nog jong en piepklein, maar achter op het erf staat een grote linde (of is het een eik?), die daar op dat moment al zeker een eeuw staat. En daarmee beland je dus in de tijd rond 1800, ruim tweehonderd jaar terug...

Als dat eerste deel van het huis zo oud is, dan moeten die tegels nog ouder zijn! Je kunt je zolder, waar vroeger graan op werd gedroogd en appels en wat al niet, immers niet betegelen met plavuizen die nog gemaakt moeten worden. En daarmee komen we ook op de leeftijd van het kind. De indrukken op de stenen zijn 14,8 cm lang (is er een schoenmaker in de zaal die weet welke maat dat is?) en horen bij een kind van pakweg 10 jaar, denk ik zo; in die tijd waren kinderen en hun ouders kleiner dan nu, zeker in Frankrijk. Als je de 211 jaar van bovenstaand rekensommetje optelt bij de tien jaar van het kind in kwestie, kom je op 221 jaar uit! Die zal dus wel niet meer leven.

Vleugels

Maar wat voor leven heeft het kind gekend? Was het een meisje of een jongetje? Is hij of zij oud geworden? En gelukkig geweest? Heeft het zijn/haar vleugels uitgeslagen of is het in de buurt blijven rond zwerven en heeft het in alle bescheidenheid geleefd?

Soms droom ik ervan uit te zoeken waar de tegels zijn gemaakt. Om erachter te komen wie er leefden rond de steenfabriek in kwestie. Welke ouders met kinderen in de buurt ervan woonden en welke kids er dus nu en dan gespeeld zullen hebben. Om er tot slot achter te komen welk kind het geweest moet zijn dat meer dan twee eeuwen terug een boodschap heeft achtergelaten in de tegels op onze zolder. De boodschap dat spelende kinderen van alle tijd zijn. Dat zij kattenkwaad uithalen en dingen doen die niet mogen. Maar dat ze daarmee wel indruk maken. Op hun vriendjes en vriendinnetjes, natuurlijk. Maar in dit geval ook letterlijk, in steen.

Laat de muziek maar komen!

2011-06-03T22:39:00.001-07:00

Als je A zegt - niet bij de dokter maar zo, in het algemeen - moet je ook B zeggen. Vandaar dat Nicolas Konczak is besteld om onze nieuwe piano te stemmen.

Konczak klinkt Pools en dat is het ook. Vooroordelend denk je dan meteen dat-ie de achter-achterkleinzoon van een grootheid als Chopin is (via moeders kant), doch dat is slechts romantiek. Sterker, hij komt helemaal niet uit een muzikaal gezin, maar speelt desniettemin piano en vooral klarinet. Met dat laatste instrument is Nicolas aangesloten bij de fanfare van Le Creusot, een stadje 60 km van hier.

Enfin, deze Konczak heeft dus de piano onder handen genomen en is er erg tevreden over. Het instrument is gemaakt door C. Biele te Berlijn, waarschijnlijk in de jaren tussen beide wereldoorlogen in. De staat ervan is uitstekend, zij het dat hier en daar wat slijtage is opgetreden. Zo is het vilt dat op de hamertjes is gespijkerd door de jaren vervormd en ingesleten, zodat een groter oppervlak contact maakt met de snaren. Daardoor is de klank minder helder dan ooit. Verder zijn er wat veertjes gebroken die de hamertjes terug duwen op hun plaats en blijkt een akkoordsnaar kapot. Die zaken worden allemaal de volgende keer vervangen.

Dat neemt allemaal niet weg dat Konczak de piano nu al mooi strak heeft gestemd en dat het instrument (net als heel Bellevue trouwens) klaar is voor het concert dat - onder voorbehoud - vrijdag 5 augustus gegeven gaat worden door Margaret Mathot en Koos Teekens.

Beiden treden heel geregeld op in heel Nederland (gisteren nog in de Westerkerk te Amsterdam) en zien er naar uit om hun samenspel op de dwarsfluit en het klavier nu ook in Frankrijk te laten klinken. Tijdens een concert waar overigens ook andere muzikanten te horen zullen zijn. Bellevue wordt verdikkeme nog muzikaal!

Piano op Bellevue

2011-04-28T23:10:00.000-07:00

Het heeft even geduurd, maar Maison Bellevue is verrijkt met een piano!

Dank zij onze vrienden Ingrid en Jan - de oude buren in Spaarndam en onze gasten vorig jaar in Perdue - staat in de bistro een pracht van een toetseninstrument.

Aanleiding tot de verhuizing van het klavier van Holland naar Frankrijk was de komst van de bekende Noord-Hollandse fluitiste Margaret Mathot naar Bellevue deze zomer. Niet het eerste bezoek van de diva met haar muzikale gezin - vader Frans (zang), dochter Hedwig (harp) en zoons Floris (cello) en Hugo (piano, geloof ik), maar wel het eerste waarbij ook Koos Teekens, haar vaste begeleider op piano/orgel, en zijn vrouw Linda meekomen.

Bij de reservering al gaf Margaret aan dat ze het heel leuk zouden vinden een familieconcert te geven in de bistro, omdat de akoestiek daar zo bijzonder is. Maar dan moest er wel een piano komen...

Enfin, die staat er nu en hij is in puike staat. De jeugdige speler Vester Bongers, leerling van de Russische concertpianist Serg Dianov die op zijn beurt weer familie is van Rachmaninov, heeft het instrument meteen uitgeprobeerd en is tevreden.

Komt dus allen naar Bellevue voor het concert ergens in de eerste weken van augustus. Maar alsjeblieft, ga effe buiten roken als een gastspeler opduikt met een trekzak voor zijn buik!

Een verrassing (3)

2011-04-16T05:46:00.000-07:00

Je kunt te voortvarend zijn ook. En te weekhartig, waar het dieren betreft. Enkele blogs terug berichtte ik over een verrassing die Elly wachtte tijdens het schoonmaken van de schuur van Henrie: een relmuis, die in diepe slaap was. Zoals gezegd hebben we het diertje, ook wel bekend als zevenslaper, omdat-ie zeven maanden per jaar ligt te pitten, in een met hooi gevuld broodmandje gedaan en op een veilig plekje elders laten verder slapen.

En wat gebeurt? Die relmuis is nog niet weggebracht of ik stuit in het kookboek van de Romeinse smulpaap Apicius op een recept van relmuis?! Apicius - die leefde in de eerste eeuw na de geboorte van Christus, tijdens de regeerperiode van keizer Tiberius (de voorganger van Caligula, van de film) - was niet zo maar een lekkerbek. Neen, het was de eerste schrijver van een kookboek. Voor zover bekend althans. Helaas is zijn originele werk - 'De re coquinaria', dat zoiets betekent als 'kookboek' - verloren gegaan. Een kopie uit de vierde eeuw, opgenomen in een verzamelband met recepten van andere Romeinse koks, is wel bewaard gebleven en daarin staat genoemd gerecht beschreven. Ik citeer: 'Vul de relmuizen met varkensworst, evenzo met gehakt gemaakt van alle pootjes van de relmuizen, met peper, pijnboompitten, duivelsdrek (een smerig ruikend kruid dat de Romeinen vaak gebruiken - jg) en garum (de ongelooflijk stinkende saus van gefermenteerde vis en ingewanden, die gedurende weken gisten in de open lucht en de basis vormen van veel Romeinse 'lekkernijen' - jg). Leg de muizen dichtgenaaid op een tegeltje en doe ze in de oven of braad ze gevuld in de clibanus (ook een soort oven - jg)'.

Enfin, ik als een gek naar de bewaarplaats van onze relmuizenvoorraad en je raadt het al: die rotzak is wakker geworden, heeft zich eens lekker uitgerekt en is 'm gepeerd. Maar wee de muis die het komende herfst waagt zich op ons erf te verschansen. Die gaat de pot in: een verrassend gerechtje voor onze gasten!

Een boom opgezet

2011-03-29T03:43:00.000-07:00

Ooit telde het erf van Maison Bellevue liefst vier mooie bomen: een linde voor het huis van wijlen onze oude buurman, een kastanje een paar meter onze kant op (tien jaar geleden gekapt, want rot) en pal voor de gîte twee acacia's (nog piepklein te zien op deze foto van omstreeks 1900). Rood bloeiden die laatste en in de lente was hun bloesem een feest om te zien en een genot om te ruiken.

Totdat in de jaren zestig of zeventig de linker acacia in een vliegende storm afbrak en pardoes tegen het huis viel. De legende wil dat de koperen sierknop die ooit op de leuning van de natuurstenen trap naar de voordeur zat, daarbij afbrak en zó tussen de takken beklemd raakte, dat-ie met geen mogelijkheid los te krijgen was. Vast in de boom gelijk Excalibur in de steen. Zij het dat het zwaard uiteindelijk door King Arthur uit de steen werd getrokken, terwijl boom en bol allang verdwenen zijn...

De tweede acacia heeft het - enigszins gehavend, dat dan weer wel - uitgehouden tot 1999, toen wij het huis inmiddels hadden. Omdat de boom in zeer slechte staat was - acacia's gaan vanaf hun 25-ste jaar (net als de mens trouwens) op hun retour en worden zelden ouder dan honderd jaar (idem) - hebben we hem toen al wel laten kortwieken. Nog weer later moest hij er echter alsnog aan geloven: de stam was van binnen zo weggerot, dat ik erin kom staan zonder mijn buik in te houden!

Bij die gelegenheid zijn de wortels van deze tweede acacia trouwens wel blijven zitten. Eerst stookten we daar nog vuurtjes in, later groeide er deels gras over, maar mooi was het eigenlijk nooit.

Toen onze vriend Nicolai kort geleden met zijn kleine happertje te gast was om onze nieuwe tuin te fatsoeneren, heeft-ie meteen die wortels weggehaald. Niet dat dit eenvoudig was: tijdens het trekken en scheuren aan de dijdikke stronken, bewoog de buitenmuur meer dan tien cm heen en weer! Beetje bij beetje lukte het toch om ze weg te breken, waarna de complete oogst de gehele vrachtwagen van Nicolai vulde!

Enfin, inmiddels is het gras opnieuw ingezaaid en komen de eerste prieten dankzij het milde voorjaarsweer al boven de grond. En de vervangende acacia, die is door ons zelf opgezet en staat al weer een paar jaar te pronken...

Een ontdekking (2)

2011-03-04T02:58:00.000-08:00

Nu heel Bellevue tot onze beschikking staat, zijn we de laatste weken druk (nou ja, een beetje druk) met het kuisen van het voormalige huis en erf van Henri Boulle. Zeven aanhangers vol zijn al naar het grof vuil gebracht: honderdduizend oude potten en pannen, bedspiralen, hekken, verrotte dakgoten, matrassen, hokken voor de konijnen (hij had er 35 in zijn gloriedagen), harken, gieters, autoruiten (DS en eend), motorkappen (Peugeot 403 en Renault 4), bloembakken, golfplaten, een doorgeroeste kachel (met een dood konijn er nog in - vandaar dat het altijd zo stonk als Henri een vuurtje stookte!), weckflessen vol verbleekte groenten, een miljoen plastic zakken, autovelgen. kilometers prikkeldraad en tientallen rollen verkreukeld gaas.

Het hout dat vrij kwam tijdens deze grote kuis hebben we in de moestuin verbrand. Vijf grote vuren hebben we gestookt, waarbij de vlammen meters hoog oplaaiden. Het voelde als het verdrijven van oude geesten van het erf en het voelde goed...

Bij het schoonmaken van de 'garage' op onze nieuwe cour deed Elly een bijzondere ontdekking: in een hol in de muur zat, veilig verborgen achter plukken hooi en stro en klein geknaagd textiel, een relmuis verborgen. Het knaagdier, ook wel zevenslaper genoemd omdat-ie zeven maanden per jaar slaapt, was zo ver in dromenland dat hij niet eens wakker werd toen hij twee meter naar beneden viel en op de harde grond stuiterde! Hij bleef opgerold als een tennisbal (da's meteen ook de grootte), met de ogen stijf dicht. Het enige bewijs dat-ie nog leefde was een klein druppeltje urine aan zijn kont.

We hebben onze gast niet teruggezet in de muur, want relmuizen heten niet voor niets relmuizen: als ze

wakker zijn maken ze er een zooitje van! Vandaar dat onze kleine vriend in een klein kistje met stro is gedaan en op een veilige plek (vooral voor ons) is weggezet om zijn slaap ongestoord voort te zetten. Dromend van Bellevue...

Een ontdekking (1)

2011-02-27T02:39:00.000-08:00

Naarmate je ergens langer woont, loop je minder kans nog eens een echte ontdekking te doen. Of je moet steeds verder weg, om nieuwe gebieden te ontginnen.

Maar het kan natuurlijk ook dat die ontdekking vanzelf naar je toekomt! Dat gebeurde in het geval van restaurant Pure, dat 4 februari jongstleden is geopend in Château de Frétoy, pakweg 45 km bij Bellevue vandaan.

Frétoy, ooit eigendom van de sympathieke Italiaanse filmboef Lino Ventura, was overigens geen onbekende voor ons. Onze goede vrienden André en Caron waren enkele jaren eigenaar van het romantische kasteeltje, waarna het in handen kwam van Jaap en Sylvia. Oók al bekenden, want Jaap was in een vorig leven (van zowel hemzelf als van ons) de baas van Elly. En in die periode zijn onze broer en schoonzus Arnold en Vera nog een poos huisbaas en -bazin geweest van het landgoed!

Toen ook Jaap en Sylvia Frétoy verkochten, raakte het château even uit beeld

. Maar niet voor lang, want begin februari werd er door de huidige eigenaren - Chris Kuilboer en Carla van Muyden - een prachtig restaurant in geopend: Pure (uit te spreken op z'n Frans, maar op z'n Engels kan ook hoor).

Chris en Carla zijn in de Nederlandse horeca geen onbekenden, dank zij hun herberg De Lingehoeve bij Leerdam. Omdat ze deze zaak na járen van bouwen wel zo'n beetje op poten hadden, verbreedden zij hun blik richting Bourgondië, om dus uit te komen in Frétoy...

Ter gelegenheid van Elly's verjaardag hebben we met een stel vrienden geluncht in Pure, wat een geweldige ervaring was. Mooie eigentijds ingericht is het restaurant, met een heerlijke, nog nieuwe serre en in het hart van het oude gedeelte een houtkachel die sfeer en warmte schenkt.

Over schenken gesproken: de eigenaren zijn weliswaar Hollands, maar de bediening in de persoon van de charmante au pair Elodie is gewoon Frans. Zij schenkt met plezier een fantastische Santenay 2009, die het de hele maaltijd volhoudt en moeiteloos kan sparren met alle gerechten die voorbij komen.

Zoals een pracht drieluik als amuse: een 'bitterbal' van risotto, een toefje eendenlever met gekonfijte citroen en een echt kostelijk wit schuim van tomaat in een olie van peterselie. Of het voorgerecht van steak tartare, uiteraard van het 'Morvandese' merk Charolais. Je weet wel, van die volle witte koeien. Stevig vlees, hoog op smaak gebracht met gesnipperde ui en groene kruiden.

In het hoofdgerecht van op het vel gebakken kabeljauw bewijzen Chris en Carla dat zij die naam Pure niet zo maar verzonnen. De creatie is zó puur van smaak, dat je de rondvis als het ware

herontdekt. Met een carré van spinazie en groene asperges plus een streekje puree van selderij si het echt een plaatje.

Dat geldt evenzeer voor het dessert van kaas, waarin vier fromages voorbij komen: Delice de Bourgogne en Époisses, beide uit de buurt, plus een licht zoetige comté en de pittige blauwschimmel roquefort. Wat dadels erbij en zelf gebakken brood en een glaasje port van meer dan vijftien jaar oud, om de lunch af te sluiten.

Het moge duidelijk zijn: Pure, da's echt en ontdekking.

Zie: www.chateaudefretoy.com

PS. Je kunt ook slapen in Château de Frétoy. Maar dat gaan we natuurlijk niet doen hè, als gasten van Bellevue;-)

Een scheepswerf?

2011-02-17T07:01:00.000-08:00

Je vraagt je af: wat moet je met een scheepswerf als je 800 km van zee zit? Want we hebben het hier wel over Scheepswerf Nieko (www.nieko.nl), die niet van die lullige Lac-ses-Settons-bootjes maakt. Neen, zware stalen vletten bouwt-ie. Complete platbodems en van die schattige opduwertjes...

Dus nogmaals: wat moet je ermee in de Morvan? Een buitenhaard bestellen. Want Nieko - zo heet de baas zelf toevallig ook, ofschoon zijn eega Nettie natuurlijk de échte baas is - blijkt zó goed in metaalbewerking, dat-ie gemakkelijk een stalen schoorsteen in elkaar vouwt. Zoals gewone stervelingen een hoedje-van-papier.

Mooi strak en afgewerkt is-ie, onze buitenhaard. Gewoon van ruw staal, zodat-ie roestbruin kleurt. Of vlammend zwart als je 'm insmeert met lijnolie. Het hout rust op een plateau op 30 cm hoogte. Kan er niet uitvallen, dank zij de opstaande rand.

Maar dan: hoe brandt-ie? Best. Zodra de schoorsteen ook maar een beetje warm wordt - en dat wordt-ie bij eerste vlammetjes al - trekt-ie als een lier. Om het maar eens in scheepswerftermen uit te drukken. Gasten van Maison Bellevue zullen het beleven komend seizoen. En voor Perdue gaan we er nog een bestellen. Samen met zo'n opduwertje...

Aan de slag

2011-02-16T01:40:00.001-08:00

Het heeft even geduurd, maar nu hebben we dan toch de sleutel van ons 'nieuwe huis'. En kan de ontdekkingstocht beginnen. Dat klinkt misschien raar, voor een woning waarvan je al twaalf jaar eigenaar bent, en we waren uiteraard al vaker binnen geweest, maar dan wil je toch ook niet zo onbeleefd zijn om uitgebreid rond te kijken! Nu wel dus en het is niet onbehoorlijk meer...

Voorafgaand aan de officiële opening met een stel vrienden, hebben we ons het huis al een beetje eigen gemaakt: omtimmering rond de antieke balken weg gesloopt, lelijk behang eraf getrokken, piepschuim plafondplaten van het originele plafond gestoken, vloerbedekking weggehaald en zo voort en zo verder.

Daags daarna was dan het plechtige moment van inwijding. Met genoemde vrienden en champagne, vanzelfsprekend. Maar eerst hebben we gezamenlijk de openingshandeling verricht: het lelijke groene hek tussen ons erf en het oude gedeelte van buurman Henrie werd met vereende krachten omgetrokken en op de aanhanger met vuilnis gegooid. Opgeruimd staat netjes!

Aansluitend een rondleiding over het erf en door het pand gemaakt: de woonkamer met z'n mooie tegelvloer en lambrisering, de eerste slaapkamer met marmeren schouw en het opkamertje daar weer achter. Voorts natuurlijk de bijkeuken met z'n boerenhaard, de schuur (daar komt de trekker te staan), de cave en weckkamers en de antieke wasplaats, op de glooiende helling waarvan vroeger de was werd geboend. De moestuin wordt gekenmerkt door het grote natuurstenen bassin halverwege, waarover later meer. En na de rondleiding veel eten en drinken, want het moet wel echt een culinair huis worden.

Wordt vervolgd dus!

Een spannend jaar!

2011-01-02T02:15:00.000-08:00

Vanuit een inmiddels weer wit Bellevue wensen we iedereen een geweldig 2011. Met gezondheid, gezelligheid en geluk uiteraard. Maar ook vol van spanning en nieuwe kansen.

Dat het op Bellevue een spannend jaar wordt laat zich raden. Na het overlijden van buurman Henrie, zal het laatste deel van het complex worden ontsloten: het oude huis van de Boulles. Hun kinderen hebben nu eerst drie maanden de tijd om te verhuizen en schoon schip te maken, dus vanaf pakweg 1 april zullen wij er zelf aan de slag gaan om het oudste gedeelte van de voormalige boerderij naar onze hand te zetten.

Voorlopig gaan we eerst eens schoonmaken, een nieuwe vloer leggen in de tussenkamer (er zit een kuil in, ontdekten we al veel eerder), een gebroken draagbalk in het knechtenhuis vervangen en dat soort klussen die het huis letterlijk in oude stijl brengen. Ook de elektra moet vernieuwd, want nu zit het huis nog vol met die metalen buizen met stoffen bedrading erin. Brrrr.

Als dit is gebeurd, hebben we denkelijk beter zicht op wat we nu willen met het 'nieuwe' huis. Moet het een derde huurwoning worden, naast Bellevue en Perdue? Gaan we er zelf wonen (maar wat moeten we dan met ons huis op de zolder)? Of knappen we het op voor een toekomstige eigenaar van ons bescheiden landgoed en moeten we dus niet te veel strapatsen uithalen? Wie het weet mag het zeggen...

Voorlopig zien we erg uit naar onze ontdekkingsreis langs de oude wasplaats (waarvan het dak moet worden vervangen), de malle garage van Henrie (die wordt gesloopt), het vrijkomen van de sierhekken tussen moestuin en cour (die zullen worden geschilderd want nu lelijk groen), het opruimen van het kleine 'woonkamertje' van het knechtenhuis (met z'n antieke schouw en authentieke wandkastjes) en de renovatie van de oude achterschuur, die nu door weer en wind wordt geteisterd. Het zal 2011 tot spannend jaar maken!

In Memoriam: Henrie Boulle

2010-12-22T09:22:00.000-08:00

Na een kort ziekbed is buurman Henrie Boulle vanmorgen - woensdag 22 december - overleden. Hij werd 85 jaar.

Henrie heeft vanaf het moment dat wij Maison Bellevue in september 1998 kochten, 'bij het servies' gehoord. Voordat wij zelf vanaf juli 2005 permanent in Frankrijk gingen wonen, was hij min of meer de regisseur van Bellevue. Geen wonder, hij woonde er al met al meer dan 35 jaar, waardoor het complex, waarvan hij zelf uiteraard maar een deel officieel huurde, compleet onder zijn jurisdictie viel.

Zoals alle gasten hebben kunnen zien, was de moestuin zijn lust en zijn leven. Tot en met afgelopen zomer heeft hij zich er met hart en ziel aan gewijd, maar het was hem niet gegund in het harnas te sterven. Henrie Boulle overleed in het ziekenhuis van Dijon, waar hij begin november werd geopereerd aan darmkanker.

Een week geleden nog zag ik hem in een droom tussen zijn groentebedden lopen, in een mooie nieuwe, blauwe tuinbroek. Hij was klaarblijkelijk in zijn knollentuin. Moge hij zich nu ook zo voelen.

Bellevue, 22 december

Elly en Jurriaan

2010-12-19T03:10:00.000-08:00

May your paths all shine like crystal

may your skies always be blue

may you find a bed to sleep in

and may you find a lover too

May you spend a merry X-mas

may you track a white reindeer

may its name of course be Rudolf

and may he guide you through the year

(vrij naar Bob Dylan)

Joyeux Noël et une bonne année tout le monde!!!

Elly en Jurriaan, Ballet, Belle en Beau

Bernardus, Maria en de kruistocht

2010-12-15T08:02:00.001-08:00

Bernard van Clairveaux, bij ons beter bekend als de Heilige Bernardus, bleek een enorme overredingskracht te hebben, waarmee hij keizers, koningen en zelfs pauzen voor zich wist te winnen. Maar ook eenvoudige stervelingen, via zijn geliefde Maria.

Bernard was niet alleen een groot denker, maar tevens een geweldig redenaar, die meer dan 500 preken op zijn naam heeft staan en 350 brieven. En dan hebben we het niet over eenvoudige schrijfsels, maar over doorwrochte epistels, waarmee je een pinguin overreedt een bikini te dragen. Die eigenschap bezorgde hem (Bernard, niet die pinguin) roem tot ver over de grenzen en veel geestelijke en wereldse leiders riepen zijn hulp in. Om het schisma te beslechten tussen de twee pauzen die Europa toen kende, bijvoorbeeld. Om koningen over te halen tot de kerk toe te treden en keizers te bekeren tot het ware geloof.

Was het daarom dat de met Bernard bevriende paus Eugenius III, de latere heilige vroeg in 1146 tot de Tweede Kruistocht op te roepen? Een kruistocht die de moslims moest verjagen uit de juist door hen ingenomen stad Edessa in het Heilige Land? Bernardus gaf gehoor aan het verzoek van de paus en reisde naar de pelgrimsstad Vezelay, op 70 km afstand van Bellevue...

Nu is Vezelay ook zonder die historische gebeurtenis zeer de moeite waard. In de negende eeuw al bouwden nonnen een klooster aan de voet van la colline éternelle, de heuvel van de

eeuwigheid waarop Vezelay nu ligt. Korte tijd later werden zij gevolgd door monniken, die het hogerop zochten en bovenop de heuvel hun abdij bouwden. De twaalfde eeuwse basiliek die daar nu staat (gewijd aan Maria Magdalena, van wie relieken in de crypte en in de sokkel van haar standbeeld worden bewaard) is van een indrukwekkende soberheid, die prima bij Bernard paste. Maar ook het stadje aan de voet ervan is prachtig. Religieuze winkeltjes en musea, pelgrimshuizen en kroegjes, galeries en restaurants wisselen elkaar af, alle in middeleeuwse sfeer.

Maar we dwalen af, dus terug naar die Tweede Kruistocht die vanuit Vezelay vertrok. Op 31 maart van het jaar 1146 kwam op een veldje halverwege la colline éternelle een grote menigte bijeen, onder wie koning Louis VI. Het was echter niet deze Franse vorst voor wie het volk samen dromde, maar Bernardus. Zijn roem zal hem vooruit zijn gesneld, zeker. Maar misschien was het ook wel zijn visie op het geloof die juist veel gewone mensen naar de bijeenkomst lokte. Want anders dan de katholieke leer tot dan toe, die vooral collectiviteit predikte, waarin de goegemeente niets persoonlijks ervoer, riep Bernard op tot een individuele beleving van het geloof. Mensen van vlees en bloed konden zich volgens de abt via tussenkomst van de Maagd Maria rechtstreeks tot God wenden. Deze persoonlijke benadering en de aanzienlijke rol van Maria daarin, zal in de eeuwen die volgen de harten van vrijwel alle katholieke gelovigen veroveren. Tot aan het warm kloppend hart van Gerard Reve toe, die Maria immers vereerde als geen ander.

Enfin, dat veld – mooi glooiend, zodat iedereen de abt van Clairveaux en beschermeling van vorstenhuizen en pauzen goed kon zien – dat is ook vandaag de dag nog te bezoeken. Een groot maar simpel houten kruis markeert de plaats waar Bernard zal

hebben gestaan. In de verpletterende stilte van de locatie hoor je hem bijna preken. Spreken over de val van de stad Edessa en over de angst dat ook Jeruzalem zal vallen. Over de noodzaak om een vuist te maken tegen de agressie van de bezetters en daartoe de handen ineen te slaan... En als je je ogen sluit, dan zie je bijna hoe honderden mannen en jongens op Bernard van Claiveaux afstapten om een stukje stof te ontvangen dat ze tot een kruisje vouwden en op hun kleding speldden, om aldus 'gewapend' te beginnen aan de Tweede Kruistocht. Je ziet bijna hoe Bernard tenslotte, als de stof om uit te delen is opgeraakt, de bovenzijde van zijn sobere mantel afscheurt en van deze witte doek nieuwe lapjes snijdt. Alleen wel jammer dat die vermaledijde kruistocht op niks uitdraaide...

Toen in 1217 in opdracht van die andere heilige, Franciscus van Assisi, een handvol Franciscaner onniken neerstreek op de heuvel van de eeuwigheid, toen kregen zij een plek toegewezen precies bij het veldje waar de Heilige Bernardus predikte. Daar stond inmiddels een simpele gebedskapel, waar de nieuwkomers een klein onderkomen naast bouwden, dat ook nu nog door Franciscanen wordt bewoond. De Italiaanse gasten van Vezelay zullen ook in 1217, ruim zestig jaar na de dood van Bernard van Clairveaux, de kracht van diens woord nog hebben gevoeld. Want in weerwil van hun eigen abt in Assisi, droegen zij de gebedskapel op aan de Heilige Bernardus.

Fontenay: de schaduw van Bernard

2010-12-14T08:23:00.000-08:00

Leven en werken van de Heilige Bernardus hebben zich afgespeeld in de Bourgogne. Niet per se op Bellevue, maar in de buurt. Dat dan weer wel.

Nauwelijks een turf hoog, verliet Bernard op 9-jarige leeftijd zijn ouderlijk huis om in het nabij gelegen Châtillon-sur-Seine bij de kanunniken in de leer te gaan. Toen tien jaar later zijn moeder overleed, was haar zoon zo verknocht aan het geloof dat hij overwoog monnik te worden. Dat gebeurde uiteindelijk in het jaar 1113, toen Bernard toetrad tot het klooster van Cîteaux, dicht bij Dijon. Deze relatief jonge abdij, vijftien jaar eerder opgericht door Robert van Molesme, wilde de strenge leer van de Heilige Benedictus in oude luister herstellen, als reactie op de rijkdom die veel andere kloosters (onder meer dat van het eveneens Bourgondische Cluny) nastreefden. De orde zou die van de Cisterciënzers gaan heten, naar het Latijnse woord voor Cîteaux: Cistercium.

In dit klooster zou Bernards ster snel rijzen. Hij bleek een begenadigd spreker en schrijver, met zeer veel overredingskracht. En met die kracht overtuigde hij zijn medemens van de noodzaak sober te leven, omdat de monnik 'alleen in de woestijn van het brandend witte licht, zonder kleur en zonder afbeeldingen, in contact kan komen met God'.

Omdat Citeaux een beetje vol werd, werd Bernard na drie jaar al samen met een dozijn monniken uitgezonden om elders een nieuw klooster te stichten. Dat werd Clairveaux in de Vallée d'Absinthe, waar hij de rest van zijn leven abt zou blijven.

Wie een goede indruk wil krijgen van de manier waarop de Cisterciënzers in de tijd van Heilige Bernardus leefden, kan uiteraard naar Clairveaux gaan, maar daar ligt een teleurstelling op de loer. Er staan nog slechts enkele oude gebouwen overeind, de rest is nieuw. Beter is het wellicht naar de abdij van Fontenay af te reizen, die in 1119 werd gesticht door monniken die door Bernard van Clairveaux op pad waren gestuurd om op hun beurt een nieuwe plek te vinden.

Dat werd een vallei iets ten noordoosten van Montbard, waar in een luttel aantal jaren

een kloostercomplex uit de grond werd gestampt.

Wie de plaats nu bezoekt, raakt vooral onder de indruk van de grootschaligheid én de intense soberheid ervan. Met name in de kerk, 30 meter hoog 'slechts' en 66 meter lang, is geen spoor te vinden van de gebruikelijke rooms-katholieke pracht en praal. Geen kleuren, geen beelden, geen vloertegels, niets mocht het oog van de monniken afleiden van God.

Het regime van Bernardus was zó streng, dat hij er zelf bijna aan onderdoor ging. In Clairveaux

al werd de abt ziek van de ontberingen die hij en zijn orde leden en in Fontenay was het regime niet milder. Integendeel: slechts enkele vertrekken van het enorme complex werden verwarmd. De keuken natuurlijk, en van daaruit via een luchtstroom ook de ziekenboeg en de 'inktkamer'.

De monniken namelijk, maakten hun met de hand geschreven en versierde geschriften in de

bibliotheek naast deze inktkamer. Wanneer het in de winter meer dan twintig graden vroor, dan mochten ze om de zoveel tijd hun potje inkt naar die kamer brengen waar het vocht moest ontdooien. En de van reuma, kou en vocht gekromde handen even konden gewarmd. De bewoners sliepen ook in de winter op slechts een matje in de ijskoude slaapzaal, die nog altijd intact is en waar de kilte tastbaar wordt. Fontenay, dat is de schaduw van Bernard...

Nodeloos te zeggen dat veel overredingskracht nodig was om de kloosterorde in dit strenge regime te houden. Een overredingskracht die Bernardus van Clairveaux bezat en die hij nog zou aanwenden in Vezelay.

Wordt vervolgd...

Op zoek naar de kleine Bernard

2010-12-14T03:12:00.000-08:00

In de donkere dagen voor Kerst is het zo gek nog niet wat aandacht te besteden aan het Christendom in Bourgondië. Niet dat we de EO-jongerendag gaan organiseren op Bellevue, maar er valt nog wel wat religieus te verhapstukken in de buurt. Waarbij de persoon van Heilige Bernardus – die zijn hele leven woonde en werkte in de Bourgogne – centraal staat.

Wie vanuit Bellevue het mooie Dijon bezoekt (85 km), doet er goed aan een kleine bedevaart te ondernemen naar Fontaines-lès-Dijon, een charmant gehucht dat inmiddels tegen de hertogenstad ligt aan geplakt. Helemaal op de top van de bult die het gehucht vormt, staat een kerk die is gewijd aan Sint Bernard (niet te verwarren met de gelijknamige hond; die is genoemd naar de Sint Bernhardpas, die zijn naam weer ontleent aan Bernhardus van Menthon, maar dat alles terzijde).Die bult dus is de plek waar de kleine Bernard in 1090 het levenslicht zag. Hij

werd geboren in een adellijk nest: zijn vader was heer van Fontaines en zijn moeder kwam van het huis van Montbard (inderdaad, waar nu de TGV stopt, maar laten we niet afdwalen naar wereldse zaken). Het was een omvangrijk gezien, waarin de kleine Bernard groot groeide, met in het totaal zes zonen en één dochter. Een godsvruchtig gezin was het ook: uiteindelijk zouden alle gezinsleden

toetreden tot het klooster, inclusief pa.Wie nu Fontaines-lès-Dijon bezoekt, vindt van dat ouderlijk huis van Bernard uiteraard niets meer terug. En toch is de sfeer er wel bijzonder. Door de sobere kapel die iets onder het hoogste punt van de heuvel werd neergezet. In al zijn eenvoud ligt dit bescheiden kerkje nog het dichtst bij Bernard zelf, die later immers de ultieme soberheid zou prediken (zie straks Sint Bernardus II).

Echt bovenop de bult van Fontaines staat een

nogal megalomane kerk, met ernaast een galerij waarin weer twee gebedskapellen zijn ondergebracht. Hier tussenin is een marmeren tableau ingemetseld in de muur, met daarop - in het Latijn - een aan Bernardus opgedragen tekst. In een nis links staat bovendien een beeld van de heilig, in sobere pij en met een curcifix en een papierrol. Hij was immers van de brieven, maar ook daarover later.

Aan de andere kant van de galerij staat nog een klein woonhuis. De verleiding is groot te fantaseren dat de kleine en leergierige Bernard, die al op 9-jarige leeftijd zou afreizen naar Châtillon-sur-Seine om door de kanunniken te worden opgeleid, hier heeft geslapen. Maar dat is onzin, want de woning is negentiende eeuws. Bernard deed op z'n best als joch van een jaar of zes een tukkie in het gras voor het huis, onder de blauwe hemel. Dezelfde hemel die Fontaines-lès-Dijon en ons nog altijd overspant.

Wordt vervolgd...

Tussen Emily Dickinson en Cherry Duyns

2010-11-15T02:34:00.000-08:00

In het Schagense Boekencafé DeLuxe wordt maandelijks een literaire avond gehouden. Oktober was gewijd aan de Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (niet persoonlijk present want gestorven op 15 mei 1886), december is er even niets (Sinterklaas vergt al genoeg rijmelarij) en in januari komt Cherry Duyns vertellen wat hij allemaal te vertellen heeft. En dat is veel.

Tussen die twee grootheden in mag ik - Jurriaan - woensdag 24 november een avond culinaire verhalen voordragen. Of eigenlijk: liedjes en verhaaltjes waarin de cirkel als stijlvorm wordt gehanteerd. Vertellingen dus die min of meer eindigen zoals ze begonnen. Net als het leven zelf trouwens: uit stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.

Maar nog even niet in Schagen, alsjeblieft. Eerst maar eens een paar chansons van eigen hand en hart laten horen, die deze cirkelgang als leidraad hebben. En afleveringen voorlezen uit mijn culinaire gids 'Over de Tong II, íemand moet het doen', die in 2008 verscheen. Daarin is doorgaans hetzelfde kunstje te zien, al zal ik in Schagen - aan de hand van de oude Grieken, het Christendom, de psychologie en de compositieleer, maar dát ga ik hier niet allemaal verklappen - hopelijk 'bewijzen' dat het eigenlijk meer is dan zomaar een kunstje.

Na de pauze zal het programma van Boekencafé DeLuxe gewijd zijn aan verhalen uit 'Het lieve leven van de familie Kaas', het lees-, kook- en smulboek dat ik samen met Neêrlands kaaskeizerin Betty Koster schreef. En alleen praten over kaas (en wijn) is niet genoeg voor een culinair journalist. We gaan dus ook proeven van kaas en nippen van bijpassende dranken. Want dat is toch het lieve leven, zeker ook in Schagen...

Boekencafé De Luxe is gevestigd in 't Oude Slot, Markt 21 te Schagen. De zaal is open om vanaf 19.00 uur, het programma start om 20.00 uur. Kaarten à 7 euro (6 euro voor CJP/Pas 65+) zijn te bestellen via email: josewit@quicknet.nl.

Goed beschouwd

2010-11-15T01:15:00.000-08:00

Het is mal hoe een huis - een oud huis, geen premie A-woning - je na jaren nog kan verrassen. Neem Maison Bellevue, toch al weer sinds september 1998 in ons bezit. We dachten dat we elke hoek, iedere vierkante centimeter van het huis wel onder handen hadden gehad. Want overal vind je sporen van ons bloed, ons zweet, onze tranen.

Bloed, zweet en tranen op de balken van het Franse plafond in de woonkamer, dat samen met Peter en Rob eerst helemaal kaal werd geschaafd en inmiddels door Elly weer is geschilderd.
Op de muren, eigenhandig gestuct, die alle kleuren hebben gehad van de regenboog. Totdat Elly Marokkaanse verfpoeders ontdekte en de rust nu lijkt gevonden.
Op de vloeren, waar ooit tegels werden gesopt en geboend, waar vloerdelen werden kaalgeschuurd en gelakt en geschilderd en kaalgeschuurd, totdat er de oude houten delen op werden gespijkerd die ooit het plafond van een Rotterdamse machinefabriek vormden. Zo schrijft het huis nieuwe historie...

Goed, elke vierkante centimeter aangepakt dus, inclusief de haardpartij achter de trouwe Jotul-kachel. Totdat opeens de vraag rees: wat zou er ónder al die stuclagen zitten, onder al die kleuren verf?

's Morgens nog maakten we stomtoevallig foto's van hoe het was (helemaal bovenaan), 's middags namen we beitel en hamer ter hand om achter de façade te kijken. Eerst maar eens een klein hoekje afgebikt en verdraaid, er kwam grijs-geel graniet tevoorschijn. Vervolgens de kangohamer gepakt en - op de pantoffels want het begon zo onschuldig! - de omlijsting met grof geweld te lijf. De steunbeer rechts was al gauw kaal tot op het natuursteen, waaruit bleek dat Maison Bellevue ooit zo'n Bourgondische schouw had gehad, inclusief de granieten 'wangen' waarop vroeger de horizontale balk (vaak van hout, soms van steen) bóven de open haard rustte. Die wangen waren ooit half weggeslagen, de balk boven het vuur werd verwijderd en de hele boel gestuct. Lekker strak...

Na beide staande dragers van de schoorsteen te hebben ontmanteld (letterlijk en figuurlijk), was het de beurt aan de liggende balk, die we er destijds zelf tegenaan bouwden om althans nog een beetje het gevoel van een schouw te krijgen. Onder die halfronde boomstam van ons kwam nog het oude granol te voorschijn, waarmee het huis in 1998 vol zat. Jaren zeventig. Ónder het gepiekte gips bleken grote rossige bakstenen aangebracht, waarmee het oude schoorsteenkanaal werd afgedicht toen de open haard een dichte harad werd. Warme kleuren, die een mooi contrast vormen met het grijze graniet van de zijbeuken.

Maar wat zou er onder het stucsel zitten bínnen de lijsten van de oude vuurplaats? Elly is in zo'n geval nooit te benauwd om dat te onderzoeken. En jawel, ook hier kwam natuursteen naar voren: de oude achterwand van de open haard, geheel opgetrokken uit grote blokken bruingrijs graniet. Met links onderin een dichtgemetselde ruimte. Een oude oven? Neen, volgens vriendin Joke het gat waarin vroeger de nog smeulende takken in werden gelegd waarmee de direct erboven aangebracht broodoven werd heet gestookt. Dikke bossen twijgen verdwenen daarin, totdat de kleine overruimte een hitte had van 350 graden Celsius. Vervolgens werden de smeulende vuurresten eruit geschept en in dat onderste vak gegooid (geen warmte verliezen), waarna het brood in de nog loeihete oven kon worden gaar gebakken.

Enfin, Maison Bellevue heeft nu haar antieke schouw. Een gehavende schouw weliswaar, maar eentje die daardoor des te meer verhalen vertellen kan. Over vroegere culturen en ouderwetse zeden. Over veranderde gewoonten en modernere smaken. Goed beschouwd: verhalen over het leven zelf.

PS. Het was geen goed idee om de kachel aan te steken tijdens de ontmanteling van de schouw...

Een tuiltje reacties van onze gasten

2010-11-11T07:58:00.000-08:00

Ofschoon we momenteel geen echt gastenboek hebben voor Maison Bellevue of Maison Perdue, laten veel mensen een berichtje achter. Of een presentje. Of een mooie tekening. Of een nostalgische kaart van verliefde duiven op het Place du Tetre in Parijs. Nota bene op de dag dat we twintig dozen 'Le Croix du Tetre' hadden aangeschaft als huiswijn voor 2012?!?

Hartverwarmend al die reacties, die we eigenlijk niet voor onszelf willen houden.

Neem Aafko, Cindy en Niels, die altijd een hartelijke brief achterlaten, compleet met tekening: 'Bedankt voor weer twee fantastische weken in jullie prachtige Maison Bellevue. We zijn erg onder de indruk van de nieuwe bron...'

Marcel en Mirella hadden een week lang slecht weer, maar vonden het toch fijn. 'De extreme koude (5 graden!) werd verlicht en verwarmd door jullie hartelijkheid en warme zorg, in de vorm van voldoende hout, petroleum, lekkere hapjes en wijn, gezellige momenten!'

Merel, Kasper en de kleine Karlijn hadden juist goed weer, getuige hun brief: 'Wat een geweldige vakantie hebben we mede dankzij jullie ervaren. Douchen met kip-uitzicht, prachtig weer, een knus huisje, heerlijk welkomstdiner, ultieme rust en gastvrijheid. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.'

Van Frans Tromp, één van de beste trekzakspelers van Nederland, kreeg ik harmonicalessen als dank voor het verblijf in Perdue.

En Stella en Clemens uit Heemskerk, voor de tweede keer bij ons met hun ouders Jan en Saskia, maakten prachtige tekeningen en schreven erop: 'Ik vond het heel fijn bij jullie.'

Elise en Jaques 'hebben het heerlijk gehad in het allerliefste huisje van héééél Frankrijk... Jullie hebben voor een idyllische sfeer gezorgd.'

Christ en Karin kwamen aanzetten met een zwaluwnestje als cadeautje, om onze zomerhuisje nóg idyllischer te maken.

Bij Karin en Lex gaat de liefde een beetje door de maag. 'Fijn diner op de aankomstdag en tevens alle kleine attenties zoals wijntje lurken, eitjes en de heerlijke crème brûlée!'

Van Antoine Berghs uit Maastricht, die samen met Myriam in Perdue logeerde, kregen we een schitterend boek cadeau over de gave kunstwerken die Berghs jr. maakt: 'Why return to places while one could proceed endlessly'. Dan denk je: die komen dus niet meer terug, maar dat doen ze juist wel!

Net als vader Piet Berghs en zijn vrouw Leny, in Maison Perdue om hun 40-jarig huwelijk te vieren, die hún indrukwekkende kunstboek meebrachten onder de simpele titel 'Beeldhouwer'.

Marion en Ton waren ook blij: 'Eigenlijk willen we niet meer weg uit jullie prachtige, inspirerende, genoeglijke Maison Perdue.'

Het grappigste presentje kwam wel van Bert en Ira. Stappen we de tuin in van Maison Perdue, staat daar een mevrouw-in-rode-bolletjesjurk gebukt tussen de muntplanten?! Dat is dus Cybille (let op de woordspeling), die Bert zelf maakte. Van de winter overnacht ze even binnen, maar volgend jaar staat ze weer in de tuin. En we hopen dat iedereen een keertje komt kijken!

Bedankt voor alle hartelijkheid!

Elly en Jurriaan

Het roer om

2010-10-31T06:24:00.000-07:00

'Het roer om' was de titel van de eerste serie documentaires over mensen die huis en haard verkochten in Holland, om zich ergens ver weg hun geluk te beproeven. Mooie tv, in het begin, met mooie verhalen. Over mensen die een huis in Frankrijk kochten dat vrijwel instortte. Of een woning in Italië die op papier niet bleek te bestaan. Later boette 'Het roer om' - net zoals veel ervan afgeleide series - ernstig aan kwaliteit in, omdat je zág dat de slachtoffers door de tv-regisseur werden opgestookt om hun project toch vooral (bijna) niet te laten slagen...

Vrijwel iedereen die nu Bellevue bezoekt, merkt hetzelfde op: 'Oh jullie deden wat ze in 'Het roer om' ook altijd doen'. Waarop wij ons haasten te zeggen dat de aankoop van Maison Bellevue weliswaar een spontane actie was (in drie dagen gepiept), maar dat we in alle jaren daarna langzaam en weloverwogen naar onze eigenlijke verhuizing en inburgering zijn toegegroeid. Door een beetje Frans te leren spreken en boodschappen te doen in het dorp. Door ons aan te melden bij het feestcomité van Moux en harmonica te spelen tijdens de jaarlijkse vide grenier (letterlijk: lege zolder). Door de gemeente te helpen met vertalingen en onze Franse vrienden te laten delen in ons geluk.

Enfin, na de eerste vijf jaar verhuur, gaat bij ons het roer dan toch om. Nou ja, een beetje dan. Want mochten onze gasten tot nu toe rekenen op een uitgebreid welkomstmaal op de zaterdag van aankomst, de mensen die we vanaf komend seizoen zullen ontvangen, krijgen een tikkie minder te verstouwen. Op hun eigen verzoek trouwens, want veel fans van Bellevue hebben aangegeven dat vier gangen wel een beetje veel was, na zo'n lange reis. Maar ze hoefden toch niet alles op te eten? Nee, maar daar was het nou weer te lekker voor...

Vanaf 2011 vergasten we onze oudgedienden en nieuwkomers dus graag op een welkomsthapje en een welkomstdrankje. Lekker informeel, samen in onze bistro Moux-sur-Mer. Glaasje crémant met Elly's beroemde cougères (soesjes), verse quiche met mooie witte wijn, zelfgemaakte pisaladière en een stevig glas rood en tot slot een stuk tarte Tatin met een slokje Banyuls. Of heel andere heerlijkheden, dat hangt van de luim van de dag af. En natuurlijk van de seizoenen.

Het voordeel? Dat iedereen minder zwaar hoeft uit te buiken en 's morgens ook weer wat blieft. Dat gasten van Bellevue en Perdue ongedwongen kunnen kennismaken zonder meteen te hoeven 'aanzitten'. En er is een pluspunt voor ons: we kunnen er eens even bij komen, om mee te proosten. Kijk, da's wel het leukste van 'het roer om'.

Kabouter Spillebeen en de cêpes

2010-10-13T22:27:00.000-07:00

Nu het stof van de trekzaknootjes is neergedaald, zetten we het op een zingen. Want in het bos achter Bellevue stikt het van de paddenstoelen. En elke keer als je zo'n rode ziet met witte stippen, zit je een dag lang met die verdomde Spillebeen in het hoofd. Nog even voor wie de tekst was vergeten: 'Op een grote paddenstoel/rood met witte stippen/zat kabouter Spillebeen/heen en weer te wippen/'KRAK' zei toen die paddenstoel/met een diepe zucht/en zijn beentjes vlogen/hoepla, in de lucht'. Wat een dommigheid...

Gelukkig zijn er ook andere zwammen te zien in de wouden van de Morvan. Wat heet, complete heksenkringen vind je er, zoals die van nevelzwammen op bijgaande foto. In vroeger tijden werd verondersteld dat binnen zo'n kring de heksen vergaderden. Overigens kunnen heksenkringen eeuwen oud worden en uiteindelijk een diameter van honderden meters bereiken.

Eenmaal hebben we een inktviszwam ontdekt, die zich kenmerkt door tentakels met schijnbaar zuignappen erop en een vuurrode kleur. Het is geen inheemse paddenstoel. Sporen ervan zouden tijdens de Tweede Wereldoorlog door Australische geallieerden zijn meegevoerd onder hun soldatenkistjes...

Eetbare paddenstoelen vinden we ook veel op onze wandelingen door het bos en langs de weiden. Zo hebben we al vele tientallen grote parasolzwammen op onze eigen schapenweitjes geoogst en verorberd. Een heerlijke zwam (foto hiernaast), waarvan de hoed met lamellen wel 25 cm breed kan worden. In de zomer hebben we een aantal malen cantharellen gevonden. Die herken je eenvoudig: ze zijn mooi oranje van kleur en hebben een trompetvormige kelk met een rafelige bovenrand. Bovendien lopen de lamellen door tot in de steel. Erg smakelijk.

Ronduit spectaculair zijn de grote, bolvormige ruitjesbovisten die in het gras van de weilanden groeien. Vette witte bollen, die op den duur bruin worden, openbarsten en dan hun sporen in de vorm van ragfijn bruin stof laten wegwaaien met de wind. Als ze nog jong zijn echter en hagelwit, is het binnenste eveneens wit en vast van structuur. In die toestand zijn ze goed eetbaar, zij het dat je ze in dunne plakjes moet snijden en hard bakken, omdat het vruchtvlees anders te week en sponzig is.

Lekker zijn ook de zogeheten berkenboleten, maar de koning van de paddenstoelen is - even afgezien van de truffel, die in de Morvan niet groeit - de cêpe (foto). Bij ons beter bekend als eekhoorntjesbrood, is hij goed herkenbaar aan de piepkleine verticale buisjes onder zijn hoed. Dat geeft aan dat het een boleet is en de meeste daarvan zijn goed eetbaar. Met uitzondering van de satansboleet, de heksenboleet en nog een paar lelijkerds.

Tot slot dan die rode vliegenzwam met z'n witte stippen. Er zitten giftige stoffen in, maar toch eten mensen ze wel. Hij is namelijk sterk hallucinerend. Dus die kabouter Spillebeen, da's gewoon een junk.

Frans met mate(n)

2010-09-30T22:49:00.001-07:00

Nog pakweg 48 uur en dan barst op Bellevue het zesde trekzakfestival los: Frans met mate(n). Even voor de niet ingewijden: Frans Tromp is de beroemde docent die vijf maal eerder een ploeg van ongeveer twintig harmonicaspelers aanspoorde tot grootse daden. Dat wil zeggen, al die muzikanten (het zijn er niet precies 20 hoor, er is ook aanhang bij die zich gelukig anderszins nuttig maakt) krijgen maandagochtend de partituren voor de neus die Frans in de maanden daarvoor heeft voorbereid en uitgewerkt. Vervolgens heerst er ongeveer 100 uur een kakafonie van trekzakken die door elkaar de meest vreselijke herrie maken, waarna op vrijdagavond in onze bistro Moux-sur-Mer een concert wordt gegeven en het opeens allemaal perfect klinkt. Kijk dat is de kracht van kennisoverdracht...

Dit jaar verwachten we zondag in de namiddag 20 gasten, die in en rond Bellevue een plaatsje krijgen. In tentjes op onze glooicamping, in Maison Bellevue, met campers op onze nieuwe weide, in Maison Perdue en als het even meezit tevens op onze logeerzolder.

Wat er op het muzikale programma staat is nog een complete verrassing voor iedereen (behalve voor Frans, hopelijk). Dat het culinaire programma dik voor elkaar is weet iedereen nu al. Gewoontegetrouw kookt gastvrouw Elly met haar keukenmaatjes (afwisselend Gretha en Alexandra en Barbara en Leendert en Jurriaan) de sterren van de hemel. Ook voor de uitvoering die voor vrijdag 8 oktober staat gepland: volgens de traditie staat er nasi fait à la maison op het programma, waar de Franse, Engelse, Schotse en Hollandse vrienden uit de directe omgeving volop van zullen genieten.

Kortom: wens ons allen succes. En Frans in het bijzonder!

Wilde zwijnen op Bellevue

2010-09-11T22:41:00.000-07:00

Sporen hadden we al veel vaker gezien in de nabije omgeving, maar nu hebben we dan toch ook nieuwsgierige wilde zwijnen op ons eigen land rond Maison Bellevue en Perdue. En we hebben ze, wat dieper in het bos, met eigen ogen kunnen zien...

Evers en reeën vormen het belangrijkste wild in de Morvan. Niet ver van ons huis woont een enkele haas - verdwaald, want die hoort in een polderland thuis - die hopelijk ooit een echtgenote vindt. Verder zie je heel soms een fazant, vaker een vos en dikwijls een das. Helaas liggen die laatste meestal dood langs de kant van de weg. Niet zo snel kennelijk en dom met oversteken.

Reeën zie je vaak tijdens wandelingen in het bos, maar wilde zwijnen loop je (behalve in opgezette vorm bij buurvrouw Le Fèvre aan de wand) niet veel tegen het lijf. Meestal zie je de sporen die ze achterlaten: omgewoelde bladeren en aarde, waar ze op zoek zijn geweest naar knollen, larven en insecten. Of gewoon pootafdrukken, herkenbaar aan de twee diepe voorhoeven en de twee ondiepe, licht naar buiten staande achterhoeven. En dan hebben we het over de afdruk van één poot, met vier 'vingers' (de vijfde zit hoger, dus die laat geen spoor na).

We hadden al eens varkens gehoord in de tuin van onze buren. Waarbij er eentje waarschijnlijk in het prikkeldraad bleef hangen met één of ander lichaamsdeel, want die maakte toch een hoop misbaar?!? Op de eigen schapenweide achter Bellevue was het vorige week ook raak. Een grote omgeploegde plek herinnerde aan vreemde gasten...

Tijd voor nader onderzoek en andermaal een vroege ochtendwandeling. Daarbij trof ik wat hoger in het bos op een stil pad een groep aan van tussen de acht en twaalf dieren, schat ik. Ik zag ze voorbijlopen met hun leigrijze-zwarte vacht, al maakte het dichte gebladerte het moeilijk ze goed te onderscheiden. Het hadden eerlijk gezegd ook olifanten kunnen zijn. Maar dat lijkt me minder waarschijnlijk.

Ik probeerde dichterbij te komen om een foto te maken, maar de dorre bladeren op de grond verraadden mij. En ofschoon die evers met z'n alle in die bladeren rondstapten en wroetten en daarbij veel meer herrie maakten dan ik, hadden ze mij toch in de gaten en kozen ze het hazenpad. Gelukkig wellicht, want een boos wild zwijn is een lelijk ding. Ze schijnen net zo lang over je heen te lopen tot je een soort tartaar bent. Om het maar eens culinair uit te drukken.

En nu maar afwachten wat er in het jachtseizoen overblijft van 'onze' wilde varkens. Ze mogen in ieder geval altijd op ons weitje komen. Om asiel te vragen.

Van matkoppen en goudhaantjes

2010-09-07T05:25:00.000-07:00

Je weet pas wat er vliegt rond Maison Bellevue als een kenner je erop wijst. Zo meldden onze vaste gasten Margaret en Frans en Hugo en Floris en Hedwig (ja, we hebben veel gasten) ons erop dat er liefst 31 verschillende vleermuizen rondvliegen! Geen 31 soorten, doch exemplaren, maar toch...

Dat het met de vogels rond Bellevue ook wel goed zit, leerden we van Jan Buter, die kort daarna een aantal dagen te gast was. Buter (47) groeide groot op het Drentse boerenland en weet alles van wild en van bijen en van vossen. En van vogels dus, wat genoeg reden is om een ochtendje te dauw trappen (dauw te trappen?) met deze ornitholoog.
De volgende morgen om zes uur uit de veren dus en een half uur later in het nog schemerdonker achter het huis naar boven het bos in. Onmiddellijk horen we onze huisuil kokkelend roepen. Een bosuil, herkent Jan. Het geluid van een groepje vogels een paar honderd meter verder is moeilijker te duiden. Zijn het staartmezen? Of koolmezen, die een heel repertoire aan immitaties hebben. Het is echter nog te donker om het goed te kunnen zien.

De Vlaamse gaai, waarvan het stikt rond Bellevue, hoef je niet te zien om hem te herkennen (zelfs ik niet), evenmin als de hond van de buren die in de verte aanslaat. En zelfs in de schemering laat de vlucht van een duif zich gemakkelijk raden.

Nog weer hoger worden we verrast door een heel hoog vogelgepiep. Het zou een goudhaantje kunnen zijn, dat immers de hoogste piep heeft van alle vogels, maar Buter beslist dat het een winterkoninkje is. Zij het een heel vroeg winterkoninkje, begin september...

Andermaal meldt de duif zich en even later ook een merel, terwijl de koolmees nog meer eens wat immitaties weggeeft.

Dat Jan Buter een echt natuurmens is, blijkt wel dat hij niet alleen in de gaten houdt wat boven ons vliegt, maar tevens wat zich op de grond onder onze voeten afspeelt. We zien sporen van reeën en zwijnen en van een vos. Maar het meest indrukwekkend is wel een flinke ronde pootafdruk met twee scherpe, spitse nagels. Het zou een grote boskat kunnen zijn, denkt Jan. Wat heel goed mogelijk is, want in de Morvan wonen nog altijd lynx-achtige katten, groot, met pluimpjes aan de oren en een korte staart. Ze zijn net zo zeldzaam als schuw, maar toch...

De grote bonte specht zien we even later ook voorbijkomen, net als zijn nog grotere oom, de zwarte specht. Waar de eerste een roffelend geluid laat horen in een boom (rakkatakkatakkatak) geeft de zwarte specht heel lui en rustig nu en dan een krachtige hak in het hout. TOK, TOK.... TOK.

De mooiste waarneming moet echter nog komen. Op een grote open plek strijkt een paar meter van ons af een mees neer. Nu heb je mezen in soorten en maten, zoals glanskoppen en zwartkoppen en matkoppen. Wij zien hier de laatste en als Jan het bijbehorende geluidje laat horen in zijn I-pod, dan raakt hij helemaal van de leg. De matkop, niet Jan.

Terug bij de bosjes waar we op de heenweg de andere mezenclub hoorden, blijkt inderdaad dat het een hele familie staartmezen is. Ze vliegen en kwetteren en tsjirpen er vrolijk op los, als om te bevestigen dat het mooi leven is rond Bellevue. Maar dat wisten we al.

PS. Als rechtgeaard ornitholoog heeft Jan Buter een lijstje achtergelaten met vogels die hij tijdens zijn verblijf in en rond Maison Bellevue heeft gezien en gehoord. Daar gaan we: zwaluw, witte kwikstaart, huismus (vind je het gek), vink, zwarte roodstaart, wilde eend (bij een meertje in de buurt), grote bonte specht, buizerd, bosuil, zwarte specht, Vlaamse gaai, koolmees, staartmees, roodborst, winterkoninkje, ekster, torenvalkje (op weg naar Vezelay) plus die matkop dus. En dan moeten de jaarlijks terugkerende kraanvogels nog overkomen...

Na de pad nu de vinders

2010-09-03T22:37:00.000-07:00

Na het vertrek van de tuinpad zijn nu de padvínders gearriveerd op Bellevue. Deze week hebben zes jongens van de Duitse Pfadfindersschaftgruppe 'Friedrich von Bodelschwingh' hun tenten opgeslagen op de weide achter Maison Perdue. Nou ja, tenten... De scouts, onder leiding van de volwassen Cornelius Schäfer, hadden één tent bij zich. En verder slaapzakken en wat aanmaakhoutjes.

Cornelius en zijn groep - jongen van 12 tot 14 jaar - waren enkele dagen eerder gestart in Saulieu. Ze lopen met zware bepakking door de heuvels en bossen en strijken neer waar ze een geschikte plaats vinden. Nooit op een camping en al helemaal niet in een hotel of gîte, maar altijd in de vrije natuur. Het enige dat de 'Von Bodelschwinghers' - de Duitser Friedrich van Bodelschwingh bekommerde zich voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog over de vele gehandicapte kinderen in Duitsland - vroegen was iets om een vuurtje op of in te stoken. Daarna werd door een deel van de jongens de tent opgezet (drie aan elkaar geregen lappen als grondzeil en nog eens drie met vier stokjes als 'tentje') en maakten de anderen het vuur aan. Met zegge en schrijve één lucifer en veel kleine houtjes en wat hooi.

In grote aluminium pannen werd vervolgens water gekookt en werden de door het lopen al tot moes geschudde tomaten verwarmd, samen met de meegebrachte ravioli. En na het eten uiteraard vroeg naar bed, want dat wil je wel na 20 km lopen met volle bepakking.

De volgende ochtend werd hun kampeerplaats alweer opgebroken en hebben Cornelius en de zijnen de weide nauwkeurig opgeruimd, om rond tien uur 's morgens te vertrekken. Met hun tent, de slaapzakken, de pannen en hun vlag. Aan het einde van de middag kwam ik ze nog tegen in Les Settons, waar ze de laatste kilometers naar een nieuwe kampeerplaats nog moesten overbruggen. Als ze die zouden vinden.

We hopen dat de scouts van Friedrich von Bodelschwing volgend jaar weer komen en dat ze dan een dagje langer blijven! Al is het maar omdat die tuinpad nog steeds niet terug is...

Een tuinpad voor Bellevue

2010-08-09T22:49:00.000-07:00

Zoals er vele wegen naar Rome leiden, komen ook vele paden tot Bellevue. En padden, want we hebben sinds een week of wat een eigen huispad: Padrick. Of eigenlijk is het een tuinpad, daar onze dikke broeder zich voornamelijk ophoudt in de kruidentuin van Elly. Verstopt zich tussen de helianten om te ontkomen aan kat Beau en hond Ballet, die veel interesse in 'm hebben. Noem het paddentrek.

Gisteravond moet-ie door de open deur vanaf ons terras naar binnen zijn geglipt (recht van overpad), want vanmorgen zat Padrick klem onder de deur. Een padstelling zogezegd.
Tot drie keer toe is Padrick inmiddels vijftig meter verder gebracht en in het vochtige donker onder een stapel hout gezet. Je wilt immers niet steeds het risico lopen bovenop hem te staan (platgetreden pad). Maar telkens weet-ie de weg naar ons huis weer te vinden?! Zoals gezegd: er komen vele paden tot Bellevue...

Bellevue breidt uit!

2010-08-04T08:07:00.000-07:00

Bij notaris Garandeau in Liernais heeft vandaag de officiële overdracht plaatsgevonden van het 'champ roncier' (2615 m2) aan Maison Bellevue. Dit 'braambosjesveld' – de vertaling van champ roncier – is gelegen aan de voorzijde van ons vakantiehuis. Het wordt gemarkeerd door vele bomen: eik, appel, wilde kers, haagbeuk en een grote spar. Met de aanschaf is het vrije uitzicht voor onze gasten en onszelf gewaarborgd.

De vorige eigenaren, Thérèse en Daniel Dubuisson uit Dijon, hebben in de plaatselijke editie van het dagblad Le Bien Public een wekelijkse column waarin zij de historie van een pand of perceel grond in de stad beschrijven. Ter gelegenheid van de aanschaf van het champ roncier door hen - in 2007 om er een ecologische woning op te bouwen - hebben zij met veel enthousiasme en gevoel voor detail de geschiedenis van het veldje uitgezocht. Een historie die voor een belangrijk deel parallel loopt met de geschiedenis van Maison Bellevue zelf.
Lang hebben Thérèse en Daniel niet genoten van hun grond. Omdat ze in de Morvan geen aannemer konden vinden die voor een fatsoenlijke prijs hun inmiddels getekende huis kon bouwen, hebben ze na drie jaar besloten het hele project te laten varen en een bestaande huis ten noordoosten van Dijon te kopen.
Hieronder volgt – voor de liefhebbers van een tuiltje historie en lange Franse zinnen – de integrale tekst van de Dubuissons.

Een terrein in de Morvan

(door Thérèse en Daniel Dubuisson)

'In 2007, toen we een terrein zochten om ons huis voor onze oude dag op te zetten, stuitten we in de Morvan bij toeval op een zonnig en met bomen begroeid perceel, licht glooiend en op het zuiden gelegen, dat ons onmiddellijk aansprak. Tijdens het schoonmaken van het stuk grond, al 20 jaar braak liggend en door varens en bramen overwoekerd, hebben we ook tijd gevonden om de historie op te diepen van de mensen die het ooit hebben bewerkt. Zie hier dus de geschiedenis van het veldje – of meer precies: de historie van de laatste anderhalve eeuw. In die lange tijd is het slechts één keer verkocht en dan ook nog tussen volle neven. Het is evenwel niet minder dan vijf keer van de hand gegaan door vererving of schenking. Het verhaal van het champ roncier is dus tevens de geschiedenis van een Morvandese familie.
Het perceel grond ligt in het gehucht Bellevue, boven het plaatsje Moux-en-Morvan en het nieuwe kadaster van 1972 wijst het toe aan het nog kleinere buurtschap Les Pinoits, naar de naam van de berg in het zuidwesten die de locatie domineert. Het oude kadaster, van 1843, echter noemt het 'champ roncier': en inderdaad, we hebben met eigen ogen kunnen zien dat de wilde bramen er goed groeien. Notariële akten spreken tevens van 'champ rosier' (rozenveldje) als verwijzing naar de egelantiers die in de omzomende hagen groeien of ook wel 'rougé' dan wel 'rouger', hetgeen is terug te voeren op het rode gruis van graniet dat tijdens onweersbuien de grond kleurt. Het terrein is aan de noordzijde begrensd door de lokale weg van Château Chinon naar Saulieu en aan de zuidkant door een lange natuurstenen muur, die zonder enige specie bijeen blijft.

De familie Marchand-Collard- Pelletier

We beginnen de historie van het terrein, dat we Le Roncier zullen noemen, met een huwelijk. In 1825 trouwt Pierre Collard, een handwever geboren in Liernais maar woonachtig in het gehucht Chassagne, met Claudine Marchand, dochter uit een landbouwersgezin in Perruchots. De laatste is dan, op 25-jarige leeftijd, al weduwe, nadat haar eerste man, een wachtmeester, anderhalf jaar eerder stierf. De nieuw gehuwden cultiveren enkele percelen grond en uit de droge administratieve akten schemert een pover leven door. Onder genoemde percelen, door Claudine van haar ouders geërfd, bevindt zich ook het minste deel van Le Roncier, ter grootte van pakweg 14 are. Pierre Collard koopt het betere deel van het veld, ongeveer 21 are, in 1847 van Léger Marchand, een neef van zijn echtgenote. Vanaf dat moment heeft Le Roncier dus de oppervlakte die het de komende anderhalve eeuw zal houden.
Marie Collard, dochter van Claudine en Pierre, trouwt in 1852 met Léger Pelletier, een arbeiderszoon uit Velle-sous-Moux. Het jonge koppel woont de eerste tijd in bij zijn ouders in het gehucht Perruchots. In 1857 laten ze evenwel een nieuw huis bouwen in Bellevue, in het buurtje dat 'Le Champ du Chêne' (het eikenveld) wordt genoemd. Daar komt in 1858 hun zoon Claude ter wereld. Ze hoeven vanuit hun nieuwe huis slechts 200 meter af te leggen om de 35 are van Le Roncier te bewerken. Overigens geeft (groot)moeder Claudine Marchand het stuk grond pas in 1864 cadeau aan haar beide kinderen, Marie en haar broer, de onderwijzer Jean. Le Roncier wordt dus weer verdeeld, maar Marie koopt direct het gedeelte van haar broer. Na het vroegtijdig overlijden van haar Léger, in 1866 op een leeftijd van slechts 38 jaar, onderhoudt zij de grond alleen, totdat haar zoon Claude groot genoeg is om haar af te lossen.
Claude Pelletier is van de generatie die het leven verdeelt tussen Parijs en de Morvan. Meteen na zijn huwelijk in 1880 brengt hij flinke verbeteringen aan aan het ouderlijk huis en bewerkt hij intensief Le Roncier, maar een paar jaar later vinden we hem terug als senior verkoper bij La Samaritaine, het grootste en oudste warenhuis in de lichtstad. Vervolgens bevalt het leven in de grote stad Claude weer niet en keert hij terug om de grond van Bellevue te bewerken. Echter, na het overlijden van zijn moeder, in 1910, trekt hij zich definitief terug in Parijs en zet hij al zijn bezittingen in Moux te koop; dat wil zeggen, Le Champ du Chêne en Le Roncier. Op 1 juni 1913, tijdens de openbare veiling door kroegbaas Jules Rateau in Moux, wil evenwel geen mens bieden. Waarop Claude Pelletier het huis drie dagen later onverwacht alsnog verkoopt aan een Parijse collega en het veld overdoet aan zijn volle neef Charles Meuriot.

De familie Meuriot-Marlot-Girard

René Meuriot, dakpannenmaker uit Vianges, trouwt in 1845 met Reine Pelletier, zuster van de hierboven aangehaalde Léger Pelletier (de man van Marie Collard) en dochter van een landbewerker uit het kleine plaatsje Roseaux. Het is daar dat in 1846 hun zoon Charles wordt geboren. Die trouwt op zijn beurt in 1867 met Marie Primard uit Gien-sur-Cure en zal, net als zijn neef Claude, zijn leven verdelen tussen Parijs en de Morvan. Als veeverkoper reist hij naar de hoofdstad, waar hij in 1870 werk krijgt op de spoorlijn van Orléans, in dezelfde periode dat zijn tweede kind wordt gebaard. Vervolgens kent hij enige welstand als inkoper voor de beroemde restaurantketen 'Bouillons Duval'. Dit bedrijf, met goedlopende zaken, werd in 1870 opgericht door slager Pierre-Louis Duval en Charles kan zonder twijfel zijn talent als veehandelaar tonen in de populaire restaurants, die vleesbouillon serveren getrokken van de beste delen van het rund.
Als keerzijde van zijn Parijse leven zal Charles Meuriot in 1893 scheiden van zijn Marie Primard, bij wie hij drie kinderen heeft, om te hertrouwen met Adna Despret, een Belgische weduwe die hem in 1895 een vierde kind schenkt. Voortaan woont hij bij haar in Charenton-le-Pont, waar hij in 1922 sterft.

Maison Bellevue

Deze Charles Meuriot dus koopt in 1913 Le Roncier van zijn neef Claude Pelletier. Het stuk grond ligt feitelijk pal tegenover het grootste huis van het buurtschap La Queue des Chaises, dat inmiddels beter bekend is als Maison Bellevue. Dit pand werd in 1850 gebouwd door Charles' vader, René Meuriot, die er op 27 juli 1913 zal sterven. Vanaf die datum en zeker vanaf de dood van Charles in 1922, zijn de Meuriots nauwelijks nog in Bellevue te vinden. De drie eerste kinderen van Charles zijn allemaal uitgevlogen. Laurent, de oudste, werkt net als zijn vader bij Bouillons Duval, de middelste, Reine, is getrouwd met een landbouwer uit Zwitserland en de jongste, Maria, woont met haar grondbewerker Gabriel Marlot in Censerey. Le Roncier is in die jaren zonder twijfel verpacht.
Bij de verdeling van de erfenis van Charles Meuriot, in 1922, komen Maison Bellevue en Le Roncier beide in handen van zijn zuster Maria en haar man Gabriel Marlot. Nog weer twee verervingen later is het geheel in handen van Emilienne Marlot, echtgenote van Louis Girard, die het op hun beurt nalaten aan Gabriel Girard uit Saulieu. Deze verkoopt het huis van zijn betovergrootvader in september 1998 aan de Hollanders Jurriaan en Elly, maar houdt Le Roncier, dat dan al vier generaties aan dezelfde familie toebehoort. Pas in 2007 verkoopt hij het stuk grond, waar twintig jaar eerder een kwart van is verkocht aan Girards oostelijke buurman monsieur Gilbert, aan Thérèse en Daniel Dubuisson, die het drie jaar later opnieuw verkopen aan de eigenaren van wat dan inmiddels Maison Bellevue heet.'

Tot zover het relaas van Thérèse en Daniel, die minstens drie maal naar het verre Nevers zijn gereisd om het archief voor de Nievre te raadplegen. Zelf zijn we van plan voorlopig helemaal niks met onze nieuwe aanwinst te doen. Nu ja, we maaien het gras, plukken de appels en houden nu en dan een barbecue in de schaduw van een stel hazelaars. O ja, en we gaan de wilde braamstruiken te lijf. Want die gedijen, zoals door de eeuwen heen, best op Le Roncier.

Eigen fontein voor Maison Bellevue

2010-06-17T02:33:00.001-07:00

(Van onze verslaggever)

Maison Bellevue heeft een eigen fontein waaruit bronwater kan worden getapt. De fontein is deze week in gebruik genomen door Aafko Bergenhenegouwen, die in 2009 al het startsein gaf voor de aanleg ervan.

Bellevue is al jaren aangesloten op een bron die ontspringt in de bossen achter het landgoed. Het water, in 2005 getest en schoon bevonden door onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam, wordt via een stelsel van pijpleidingen en buizen naar het estate gevoerd. Daar voedt de bron al lange tijd de leeuwenfontein van de eigenaren van Bellevue, Elly en Jurriaan, alsmede de complete watervoorziening van Maison Perdue.
Kraakhelder
Gasten van Maison Bellevue konden weliswaar ook al jaren gebruik maken van het kraakheldere water, maar dat moest tot deze week getapt worden uit een eenvoudige tuinslang. Het was Aafko Bergenhenegouwen (tweede van links, met rechts naast het waterhuis zijn vrouw Cindy) die in 2009 opperde om er een fraaie fontein voor aan te leggen, omdat Bellevue met deze bron een UPS - een unique selling point ofte wel een onderscheidend verkoopargument- in huis heeft, aldus Aafko destijds.
In de weken vooruitlopend op de tweede vakantie van het gezin Bergenhenegouwen op Bellevue, is hard gewerkt aan de aanleg van de fontein, die wordt gekenmerkt door een zware antieke bronzen kraan tegen een eikenhouten waterhuis. Het bronwater is vanuit deze kraan gratis te tappen door gasten van Maison Bellevue.
(bron: La Gazette de Bellevue)

Pauselijke soep!

2010-06-10T01:48:00.000-07:00

Antoine en Myriam, twee kunstenaars uit Maastricht die in mei een weekje 'Perdue' waren, verwarmen Bellevue met het recept van de lievelingssoep van paus Pius V (1504-1572). Die werd in 1712 door Clemens VI heilig verklaard, maar dat zal wel niet vanwege zijn vraatzucht zijn...

Thera Coppens meldt in haar 'Romantiek van de oude kloosterkeuken' dat de creatie, die ook wel Lombardische soep wordt genoemd, is bedacht door Bartelomeo Scappi, een kok die in 1570 in de keuken van het Vaticaan werkte. Zijn Lombardische soep dreef Pius V bijkans tot waanzin - we hebben het hier over een smulpaap - en toen de Heilige Vader in 1572 het leven liet was Scappi inmiddels zo vermaard dat de vier volgende pauzen hem allemaal aanhielden als chef! Coppens wijst erop dat de lekkernij tevens populair werd in veel Italiaanse kloosters en dat zij de pauselijke soep zelf met Pasen op tafel zet. Wat zal samenhangen met de feestdag van de Heilige Pius V, die op 30 april valt.

Coppens vermeldt als ingrediënten (hoeveelheden worden niet gegeven) een bospeen, groentebouillon, boter, tijm, peper en zout, geraspte emmentaler kaas, kruidnagel, een pijpje kaneel, snufje saffraan, witte druivensap plus eidooiers en eiwitten gescheiden. De bewerking is dan zo dat van de kaas met wat eiwit stevige balletjes worden gedraaid. De wortel gaat in plakjes, die in een klontje boter worden gebakken. Giet de bouillon er vervolgens bij en breng de soep op smaak met zout, peper en tijm. Voeg het pijpje kaneel toe en giet er het sap van witte druiven bij. Voeg wat saffraan toe voor geurigheid en kleur. Doe nu de geklutste eidooiers erbij, roer de soep glad en laat hem minstens een kwartier koken. Doe er tenslotte de kaasballetjes bij en laat die even meewarmen...

Ofschoon het recept zelf dus al een kunstwerk is, maakte Antoine er met recht een plaatje van, door de Pius V - die het witte habijt voor de paus invoerde - in het hart van de receptuur te verbeelden. Kortom, allemaal aan de pauselijke soep vanavond! Et bon appétit!

Met dank aan Antoine Berghs (www.antoineberghs.com) en Thera Coppens (http://www.historisch-toerisme-bureau.nl/).

Het lieve leven van de familie Kaas

2010-05-06T01:29:00.000-07:00

Geen product is zó verweven met onze cultuur als kaas. Vraag een emigrant in Canada wat hij het meeste mist aan Holland. Tien tegen één dat-ie 'een bruine boterham met kaas' roept. Je vindt kaas terug in onze taal (wie zich de kaas niet van het brood laat eten tenminste) en in spelletjes (boter, kaas en eieren), in de literatuur (de roman 'Kaas' van Willem Elsschot), de muziek (de popgroep 'Kaas' uit Edam). En natuurlijk vooral in de keuken.
Met zo'n dichte verwevenheid – of liever: diepe dooradering – kan het bijna niet anders of kaas is ten dele ook een spiegel van diezelfde cultuur. In 'Het lieve leven van de familie Kaas' gaat Neêrlands kaaskeizerin Betty Koster samen met culinair schrijver Jurriaan Geldermans op zoek naar de verhalen áchter kaas. Naar de makers ervan, met hun dromen en daden. Naar de ontstaansgeschiedenis van sommige kazen.
En dan hebben we het niet over vetgehaltes en graden, over stremsels en rijping. Nee, in 'Het lieve leven van de familie Kaas' gaat het over koeherders en koningen, engelen en soldaten. Over Napoleon die met zij sabel een Valençay onthoofdt. Over smokkelaars en belastingontduikers en operazangeressen en...
Meer dan twintig kazen komen tot leven in deze 'leukste verhalen over de lekkerste zuivel'. En bij al die heerlijkheden bedachten topkoks de beste recepten. Grote chefs als Jean Beddington en Onno Kokmeijer, Angélique Schmeinck en Lucas Rive kropen achter 'de kachel' om taarten en amuses, entrees en desserts met kaas te creëren. Vinologen als Thérèse Boer en Ronald Opten, Peter Bruins en Peter Klosse zochten er de mooiste wijnen bij. Of whisky's en sherry's en bieren. Want de familie Kaas heeft vele vrienden.
Zo maakten Betty en Jurriaan - samen met fotograaf Peter Schat - niet alleen een heerlijk leesboek, maar ook een kookboek en wijngids tegelijk. Kortom: 'Het lieve leven van de familie Kaas', da's een smúlboek.

'Het lieve leven van de familie Kaas – het leukste verhalen over de lekkerste zuivel' is een uitgave van Insider Media te Naarden. Het is verkrijgbaar bij boekhandel, kookwinkels en in veel kaasspeciaalzaken. Het ISBN-nummer is 9789490142056.
De prijs van het boek bedraagt 22,50 euro.

Gregorius en de jaloezie

2010-03-26T01:43:00.000-07:00

Soms kan een mens stinkend jaloers zijn. Op de volgende vergelijking bijvoorbeeld. 'Verdriet is als een schrikachtig dier. Eerst is het gemakkelijk op de vlucht te jagen. Dan kruipt het steeds dichterbij, en vroeg of laat zit het in de hoek van je kamer. En dan blijft het daar.'

Het is wellicht geen verrassing dat het een dominee is die dit denkt. Immers, geestelijken van uiteenlopende pluimage denken wel vaker. Nu ja, daar zijn ze in ieder geval voor ingehuurd. Wat wel verrassend is, is dat deze denker Gregorius blijkt te zijn. In de gelijknamige roman van de Zweedse schrijver Bengt Ohlsson, die er in 2004 de Zweedse Augustprijs mee won.

Belezen mensen zullen Gregorius misschien al wel kennen uit een andere roman, die een eeuw eerder werd geschreven door Hjalmar Söderberg: Dr. Glas. In dit dagboek van een arts is Gregorius een walgelijke man. Een zelfingenomen kwast, dik en oud, stinkend en zwetend en in zijn omgang met zijn jonge, bloedmooie echtgenote Helga een absulote hork. Erger, hij verkracht haar onophoudelijk, terwijl zij van hem gruwt.

In het moederboek krijgt Dr. Glas bezoek van Helga, die hem vraagt de seksuele driften van haar eigen man in te dammen of haar er althans van te vrijwaren. Dat probeert de jonge huisarts, heimelijk verliefd als hij is op Helga, op diverse manieren. Maar veel soelaas biedt het allemaal niet: Gregorius droomt van kinderen en die krijg je nu eenmaal niet van onthouding.

Juist deze kinderwens - die Dr. Glas in het origineel van Söderberg afdoet als een huichelachtig excuus om de seksuele belagingen van zijn echtgenote voort te zetten - bracht Bengt Ohlsson een eeuw later aan het twijfelen. Gregorius was voor iedere Zweed ouder dan drie jaar dan wel een monster (Dr. Glas staat op elke literatuurlijst, zoals bij ons ooit Jan Wolkers' Turks Fruit), maar wat als hij nu eens oprecht was in zijn zucht naar nageslacht?

Het antwoord op deze vraag staat in de roman Gregorius, die vanuit de dominee zelf is geschreven. Daarin is de predikant nog steeds dik (maar hier walgt hij zelf ook van) en hij verkracht Helga evenzo. Nochthans wordt het een mens van vlees en bloed. Met z'n zwaktes en z'n onhebbelijkheden, zeker, maar daar is-ie nu juist een mens voor. Bovendien zet hij zich - als hij eens even niet loopt te tobben over zijn relatie met Helga - in voor zijn medemens, en niet geheel zonder succes. Zo weet hij een kersverse weduwe te troosten, waarbij bovenstaande vergelijking bij hem opdoemt. Die niet alleen jaloersmakend is van schoonheid, maar tevens getuigt van piëteit met de rouwende vrouw.

Het geeft geen pas hier verder in te gaan in de verwikkelingen rond Gregorius; zijn roman staat in de boekenkast van Maison Bellevue en is op zích al reden om af te reizen naar de Morvan. Maar is dat dan het enige argument om het verhaal van de dominee aan te halen op de website van ons goede huis? Nee, waarachtig niet. De werkelijke reden is dat de vertaalster - Geri de Boer - een trouwe gast is van Maison Bellevue. Sterker, dat zij in de zonovergoten novembermaand van het jaar 2008 een groot deel van Gregorius juist hier vertaalde! Het is verleidelijk het succes van haar werk aan de inspirerende kwaliteiten van Maison Bellevue toe te schrijven, maar dat is te veel eer. Geri heeft helemaal op haar eigen houtje de roman van Bengt Ohlsson weergaloos herschreven, in een onwaarschijnlijk rijke, beeldende taal. Wat heet, de Nederlandse Gregorius is waarschijnlijk mooier dan de Zweedse of de Engelse, waar Margaret Atwood zo weg van was. Zoals Ernst van Altena's vertaling 'Mijn vlakke land' mooier is dan Jacques Brels origineel 'Le plat pays'.

Ook daarop kan een mens stinkend jaloers worden...

Jurriaan

Er is er een jarig, hoera, hoera...

2010-03-09T00:48:00.000-08:00

Vandaag, 9 maart, viert Juliette Binoche (1964) haar verjaardag. Een heuglijk feit voor heel Frankrijk want Juliette is niet slechts een begenadigd actrice, maar tevens een niet onverdienstelijk schilderes. Zo maakt ze karakteristieke portretten van alle regisseurs met wie ze heeft gewerkt, tot aan Jean Luc Godard aan toe! Daarenboven doet Binoche ook nog aan ballet. Niet zo maar positie één en twee en – vooruit – drie op de koop toe, maar ingewikkeld, experimenteel danswerk. Een bijzondere vrouw dus – uomo universale van top tot teen.
Wat heeft dit nu met Maison Bellevue van doen? Welnu, ons goede huis (vrij naar wijlen Lennaert Nijgh, die altijd sprak van zijn 'goede schip', waarmee hij zijn garnalenkotter De Jonge Jacob bedoelde, maar dat terzijde) ligt in Frankrijk en deelt alleen al om die reden mee in de feestvreugde rond Binoche. Maar er is meer om hier een partijtje te houden – waarop Juliette zelf overigens niet van de partij zal zijn, helaas – en dat is dat op een steenworp afstand van Maison Bellevue het plaatsje Flavigny ligt. Daar werd de film Chocolat werd opgenomen, waarin Binoche, naast de altoos innemende Johnny Debb, de hoofdrol vertolkt. Liefhebbers van deze romantische rolprent (destijds Oscar-genomineerd, wat overdreven was) doen er dus goed aan Maison Bellevue of Maison Perdue te huren en vanuit die thuisbasis op bedevaart te gaan naar het stadje in kwestie.
Flavigny is trouwens sowieso de moeite waard. De sfeer is er volledig Middeleeuws, met smalle geplaveide straatjes die klimmen en dalen langs louter natuurstenen huizen met veel beeldhouwwerk versierd. In het hart van het gehucht staat de kerk die in de film figureert en waar de jonge priester op aangeven van de lelijke burgemeester de goegemeente stenigt met diens donderpreken.
Wat bij ieder bezoek aan Flavigny weer opvalt, is dat het plaatsje zo weinig toeristisch is?! Toegegeven, de beroemde anijsfabriek maakt er zijn kleine frisse snoepje en baat die traditie enigszins uit. En oké, er zijn twee kroegen en één restaurant (gerund door twaalf boerinnen die thuis van allerlei lekkers maken en dat daar verkopen – heerlijk!), maar verder helemaal niks. En het gekste: je vindt in héél Flavigny slechts één enkele verwijzing naar de film Chocolat (welke houden we geheim, want het is veel leuker zulks zelf te ontdekken). Sterker, het pandje waarin Juliette in de film haar bonbonnerie heeft, doet dienst als opslagplaats voor brommers en banken?!?
Elke rechtgeaarde Hollander was in het onderkomen allang een chocolaterie van meer of minder allooi begonnen en zou al doende zijn zakken vullen. Zo niet de Fransen.
Dat is te betreuren en toe te juichen tegelijk. Immers, we mogen het jammer vinden dat je ter plekke niet een heerlijke praline kunt consumeren, bij een beker warme chocolademelk (met alcohol erin natuurlijk, al weet ik niet meer wat voor liefdes-elixer Binoche er in de film door deed). Maar tegelijk zou Frankrijk allang Frankrijk niet meer zijn als de Fransen niet zo onuitstaanbaar a-commercieel zouden zijn. Echt, als je een dozijn Nederlanders la douce France gedurende een week zou laten bestieren, was het land aan het eind daarvan één groot Landau Greenpark. En daar wil je niet zitten...
Maar terug naar ons onderwerp. Want bovenbeschreven desinteresse in handel blijkt niet de enige oorzaak van de commerciële bescheidenheid van Flavigny. In het stadje zit sinds mensenheugenis ook een klooster annex abdij, die klaarblijkelijk een machtige speler is ter plaatse. Want weliswaar gaf de abt toestemming voor het opnemen van Chocolat in deze godsvruchtige achtertuin van Onze Lieve Heer, maar alleen dan als de gemeente zou worden achtergelaten zoals Binoche en Debb hem ooit aantroffen: onbezoedeld door gemarchandeer, onbetreden door toerisme. En daar heeft de filmcrew maar ook de gemeenschap van Flavigny nar geluisterd. Zaten die donderpreken in het verhaal wellicht toch niet zo heel ver naast de werkelijkheid;-)
Hoe dan ook: Juliette, een mooi jaar gewenst, in goede gezondheid. Want la santé is – zoals iedere Fransman altijd weer zegt – la principale!

De lichtheid van vos

2010-03-08T00:31:00.000-08:00

In de laatste sneeuw van deze winter (dat wil zeggen: de laatst gevállen sneeuw, van zaterdag, de voorbode van een koudegolf die de Morvan andermaal in wit zal hullen) zag ik vanmorgen twee vossen. Ofschoon flink groot, zullen het jonge dieren zijn geweest, want ze speelden en buitelden over het pad dat de heuvel achter Maison Bellevue oploopt. Dat pad, ooit zorgvuldig geplaveid met granieten stenen, waardoor je de indruk had over een Romeinse heerbaan naar boven te zwoegen, is in de loop van vele jaren diep uitgesleten en vertoont aan weerszijden taluds van soms wel twee meter hoog. Steil als een rotswand.
Het was tegen deze hoogten dat de twee vossen naar boven dansten. Zonder last van de sneeuw en het ijs, diezelfs het pad tussen beide taluds tot een ijsbaan maken. Zonder last van de onwaarschijnlijke hoek waar tegen zij omhoog dartelden. Zonder last van de zwaartekracht, schijnbaar.
Zou ik er tegenop komen? Geen schijn van kans. Weliswaar ben ik sinds januari een niet onaanzienlijk aantal grammen kwijt, maar al zou ik dúizend gram - nee, tíenduizend gram zijn verloren, dan nog zou ik geen millimeter stijgen.
Hoe komt het dat een vos dan wel zo licht kan zijn? Of is het helemaal geen kwestie van lijfelijk gewicht? Immers, een kind van hetzelfde aantal kilo's zal dezelfde helling nimmer kunnen nemen. Zijn het de spieren dan? Er zijn mensen, van gering gewicht, met meer spieren... Nee, de lichtheid van de vos, de zorgeloosheid waarmee hij rond rent en danst en dartelt, is mogelijk doordat hij geen geweten heeft!
Want is dat niet wat de mens onderscheidt van de rest van de dieren: zijn geweten? Het is niet zijn taal; varkens hebben een arsenaal van tientallen knorgeluiden om hun stemming te communiceren met soortgenoten. En zelfs kippen, toch niet de slimste van Gods danwel Darwins creaturen, hebben heel wat meer in hun mars dan louter 'tok'. Het is evenmin een god die de mens scheidt van het dier; de atheïst mag door velen als een beest worden beschouwd, maar dat zal nimmer letterlijk worden bedoeld.
Nee, het dier verschilt fundamenteel van de mens doordat het geen geweten kent. Terecht stelt Bengt Ohlsson in zijn prachtige roman 'Gregorius' (ik kom daar later op terug) dat het enige dat maakt dat een muis zijn zwakste jongen verstoot, het gebrek is aan besef van goed en kwaad. En hoezeer de mens ook probeert die zwakste boreling juist te beschermen, door het terug te leggen in zijn nest, moeder muis zal de kleine andermaal wegduwen en - ondenkbaar voor ons! - tot slot zelfs opeten. Waar je overigens niet lichter van wordt, maar dat terzijde.
Ons geweten - samentrekking van ge, dat oorspronkelijk 'samen' betekende, en weten - bindt ons weliswaar en is uit sociaal oogpunt een groot goed, maar het maakt ons ook zwaar. Nimmer lichtzinnig, nimmer luchthartig, maar eerder zwaar op de hand en met een zwaar gemoed. Een zwaarte die schril afsteekt tegen de lichtheid van vos, maar tegelijk een die ons op het rechte pad houdt. Het pad naar boven, achter Maison Bellevue

Loiseau (3): De Weduwe

2010-03-06T03:56:00.000-08:00

Dominique Brunet (1953) werd geboren in het Parijse voorstadje Neuilly en groeide op in de Elzas, in een straatarm gezin. 'De meeste ooms konden nauwelijks Frans lezen of zelfs maar spreken', biecht zij op tegenover Rudolph Chelminski, auteur van Bernard Loiseau's biografie 'De Perfectionist'. Des te groter het contrast met de Dominique van nu: een zelfverzekerde, gracieuze vrouw, die ondanks haar staat van dienst (in de keuken van Relais Bernard Loiseau hangt een foto waarop president Sarkozy van Frankrijk haar de versierselen opspeldt behorende bij haar toetreding tot het Legioen van Eer - zie foto) uiterst bescheiden is gebleven.
Toch is het deze Dominique, moeder van drie kinderen Loiseau, die een concern leidt dat tot de meest succesvolle gastronomische ondernemingen van Frankrijk kan worden gerekend. Want niet alleen wist zij na de zelfmoord van haar man het oude La Côte d'Or nog meer stijl en klasse te geven (en een nieuwe naam: Relais Bernard Loiseau), zij opende bovendien twee zaken in Parijs (Tante Louise en Tante Marguerite), plus een 'wijnrestaurant' in Beaune: Loiseau des Vignes. Alsof dat niet genoeg tijd kost, werd ze in november 2005 tevens benoemd tot vice-president van de prestigieuze horeca-keten Relais et Chateaux.
Des te bewonderenswaardiger is het dat Dominique Loiseau in het restaurant van wijlen haar man élke dag langs gaat bij álle gasten. Zoals zij dat de eerste keer deed, toen wij te gast waren van onze vrienden Richard en Ingrid: opeens stond ze aan onze tafel, timide, schuchter haast, maar een en al voorkomendheid en oprechte interesse.
Toen Elly en ik in 2009 ter gelegenheid van ons achtjarig huwelijk samen naar 'Loiseau' togen, verscheen Dominique andermaal aan onze tafel. En ze kon zich onze eerste ontmoeting 'met die chef-kok en zijn vrouw uit Holland' nog herinneren!
Haar actes de présence bij elke gast van haar restaurant zijn op zich slopend genoeg; ze kruist heen en weer van de ene naar de andere zaal, om gasten niet het gevoel te geven dat ze plichtmatig worden afgewerkt. Maar er speelt nog een psychologisch effect dat niet kan worden onderschat. Immers, bij iedere gast weer is Dominique Loiseau de betreurde weduwe...
Iedere volwassene die een naaste heeft verloren kent het gevoel: je wordt gade geslagen met compassie en medeleven en je verdriet lijkt in de handen van de omstanders wel je zwaarst wegende eigenschap. Wat in het kwadraat geldt bij een verlies na zelfdoding. Na verloop van weken of maanden maar toch zeker jaren, herstelt de balans zich wel: je eigen aardigheden (of eigenaardigheden, zo je wilt) komen een voor een weer bovendrijven en de weging van je verdriet wordt minder en verdwijnt.
Zo niet bij Dominique Loiseau. Immers, het aantal mensen dat zij ontmoet is vele malen groter dan het netwerk van gewone stervelingen omvat: het is onuitputtelijk. En waar al die nieuwe gezichten normaal gesproken niets weten van het drama dat zich ooit afspeelde, kent letterlijk iedere bezoeker van Relais Bernard Loiseau (en van al die Parijse tantes en wijngerelateerde zusjes) het treurige einde van wijlen haar man. Zodat zij bij elke ontmoeting weer die betreurde weduwe is, zeven lange jaren nu al...
Dominique Loiseau moet over een uitzonderlijke kracht beschikken om elke dag weer die talloze confrontaties aan te gaan. Om bij elk bezoekje aan tafel opnieuw die meelevende blikken te zien van even zovele gasten: 'We hebben met je te doen, meisje. Wat moet het een schok voor je zijn geweest...'
Ja, ook ik heb met Dominique Loiseau te doen. Maar niet zozeer meer omdat haar man zich van het leven beroofde. En niet eens meer omdat hij dat deed met het jachtgeweer dat zíj hem voor zijn verjaardag had gegeven. Nee, ik heb met haar te doen vanwege die dagelijkse oefening in het weerstaan van piëteit. Het zal haar zwaarste gang zijn. Een gang die eeuwig duurt.

(Bron: De Perfectionist van Rudolph Chelminski)

Loiseau (2): De Wijn

2010-03-06T02:52:00.000-08:00

Bernard Loiseau was geen grote drinker. Wat niet wegneemt dat hij zijn wijnen kende! Toen Claude Verger in 1975 het voorheen zo gerennomeerde La Côte d'Or in Saulieu kocht (de grote Alexandre Dumaine kookte er ooit drie sterren, maar zijn opvolger François Minot bakte er niet veel van), lag de wijnkelder vol. Met Bordeaux! Ofschoon de stokoude flessen een fortuin waard waren, weigerde Loiseau, die door Verger in La Côte d'Or was gezet, iets anders te schenken dan Bourgondische wijnen. Zijn culinaire tempel bevond zich immers op een steenworp afstand van het mooiste wijngebied ter wereld?! Zoals Bernard Loiseau in álles het beste wilde, streefde hij dat ook na in zijn cave. En met succes, want in 1990 riep de Associatie van Franse Wijnschrijvers juist zíjn wijnkelder uit tot de beste van het land...
Bernards weduwe Dominique heeft haar man ook daarin willen eren en opende een paar jaar geleden een nieuw restaurant in de stad Beaune, het epicentrum van de wijnwereld: Loiseau des Vignes. Natuurlijk is het een prachtige zaak, mooier nog en in ieder geval veel moderner van sfeer dan het oude La Côte d'Or in Saulieu. En vanzelfsprekend kookt chef-kok Christophe Quéant de sterren van de hemel en is zijn aardappelpuree bij de kalfswang de lekkerste die ik ooit at en ooit zal eten.
Maar dat is niet wat Loiseau des Vignes zo bijzonder maakt. Nee, het uitmuntende zit 'm in de wijn. Dank zij het vernuftige systeem stikstofconservering, waardoor geopende flessen perfect van smaak blijven, heeft Dominique in Beaune maar liefst 70 (!) top-wijnen open. Die kun je dus bestellen per glas (3 tot 45 euro, maar dan heb je ook wat) of zelfs per slok!
Elly en ik kozen als aperitief respectievelijk een witte Givry 1er Cru 'Crausot' van François Lummp uit 2007 en een witte Mercurey 2007 van Bruno Lorenzon (onthoudt die naam allemaal!). Voor het overige lieten we het aan de sommelier over, die ons bij vijf gangen even zovele heerlijkheden schonk.
Voor de kenners/liefhebbers: een Meursault 'Les Tillets' van Denis Carré uit 2007 bij het voorgerecht van vichyssoise (zalfdikke gekoelde soep) van prei en ui met ratte-aardappeltjes, gerookte paling en kaviaar. Een Chassagne-Montrachet 1er Cru 'La Maltroye' van Bernard Moreau uit 2007 bij de coquilles met groene asperges.
Bij het hoofdgerecht (duif voor Elly en genoemde kalfswang voor mij) koos de sommelier voor een Charmes-Chambertin Grand Cru van Joseph Drouhin uit 2001. De neus van deze rode Bourgondiër is aanvankelijk wat vreemd en neigt naar kattenpis (zoals de geur van de schitterende Chileense reserva Tres Palacios Carmenère uit 2002 dat nog veel heftiger doet), maar neem een hapje vlees en de wijn ontpopt zich als de sensatie van de middag!
Bij de kaas (allemaal uit de regio) geen Bourgogne maar een Cotes du Roussillon 'Les Grands Méres' van Domaine des Chênes uit 2005, met heel veel rijp rood fruit. Om weer af te sluiten op Bourgondische grond: bij het dessert van chocola gaat de crémant de Bourgogne rosé van Vitteaux Alberti uitstekend samen.
Waarom ik dit allemaal vertel? Omdat je normaal nooit zoveel mooie wijnen bij elkaar proeft, door het simpele feit dat je een fortuin kwijt bent om vijf van zulke wijnen per fles te bestellen. Toegegeven, ook nu is een proeverij bij Loiseau des Vignes geen alledaags gebeuren (het Menu Découverte kost 75 euro en het wijnarrangement bij de vijf gangen bedraagt 45 euro). Maar daar staat tegenover dat je een gastronomische ervaring hebt die je nimmer nog vergeet. Ook al mis je wel iemand daar in Beaune: Dominique Loiseau zelf. Maar daarover later meer...

Loiseau (1): Het Boek

2010-03-06T02:40:00.000-08:00

Misschien wel de beste culinaire biografie speelt zich af op slechts 15 km van Maison Bellevue: 'De Perfectionist' van Rudolph Chelminski. Hoofdpersoon in deze bestseller over 'leven en dood in haute cuisine'- zoals de ondertitel luidt – is de betreurde driesterren-chef Bernard Loiseau van het toenmalige restaurant La Côte d'Or in Saulieu.
Waarom Chelminski's portret zo goed is? Omdat hij minutieus het verscheurde karakter schetst van Loiseau die, zo onderbouwt de auteur, manisch depressief was. Vol bewondering beschrijft Chelminski de onstuitbare energie in de vele jaren dat Bernard Loiseau zijn imperium opbouwde; áltijd met een brede lach, die – naast klassieke gerechten als jambonnettes de grenouilles à la puree d'ail et au jus de persil (kikkerbillen in een saus van peterselie met schuimige knoflookpuree) – zijn handelsmerk zou worden.
Maar de super-chef, de tweede kok ooit die toetrad tot het Franse Legioen van Eer, had dus ook een andere kant. De onzekerheid over zijn kwaliteiten, die niet aan hem knaagde maar aan hem vrat. De twijfel of het beste – Loiseau wílde alleen het beste en was inderdaad een perfectionist – wel goed genoeg was. Waar Rudolph Chelminski de manische, niet te stuiten Bernard als een held beschrijft, portretteert hij déze man, zo breekbaar en angstig dat het je naar de keel vliegt, vol mededogen.
Maar de biograaf doet meer. Met het leven van Loiseau belicht hij de historie van de Franse gastronomie in de achterliggende eeuw. Hij wekt de grote chefs tot leven – voor zover dat nog is, want helden als Paul Bocuse en Pierre Troisgros leven gelukkig nog altijd – en beschrijft de ratrace waarin zij hun rondjes draaien, opgejaagd door hun eigen succes, door de culinaire pers en, niet in de laatste plaats, door Michelin.
Ook over deze bandenfabrikant, die meer profiel kreeg door zijn gastronomische gidsen dan door zijn pneus, schrijft Rudolph Chelminski en zijn anekdote over André Michelin is hilarisch. Ruim een eeuw later lijkt het belachelijk, maar voordat de gebroeders Michelin hun buitenband uitvonden met binnenin een rubberband die je kon oppompen, bestonden er eenvoudigweg geen luchtbanden. Nu ja, Dunlop had wel zoiets, maar dat was alleen een buitenband die op de velg werd gelijmd om geen lucht te laten ontsnappen. Dus als je daarmee lek reed, was je drie uur aan het lijmen en moest de boel nog eens een hele nacht drogen ook...
Enfin, Chelminski beschrijft hoe André Michelin vooral dát verschil wilde duidelijk maken. Hij organiseerde een wielerwedstrijd van Clermont-Ferran naar Parijs, waarbij hij zelf in een auto voorop reed. Doorlopend smeet hij kopspijkers uit het raam en aan het eind van de race werden maar liefst 244 lekke banden geteld. Die allemaal bliksemsnel geplakt konden worden, waar de aanwezige pers maar niet over uit kon: over de wedstrijd werd nauwelijks geschreven, het ging alleen maar over Solutie!
Het is slechts een van de vele anekdotes waarmee Rudolph Chelminski 'De Perfectionist' lardeert. De meesten gaan gelukkig over Bernard Loiseau zelf. Zijn leven móest bijna wel eindigen zoals het eindigde: met zijn zelfmoord in februari 2003. De eeuwige twijfel en vretende onzekerheid leken te hebben gewonnen. Léken, want Bernards echtgenote Dominique bracht La Côte d'Or onder de nieuwe naam Relais Bernard Loiseau pas echt tot grote bloei. En voor wie door het lezen van 'De Perfectionist' nieuwsgierig is geworden naar Loiseau's grote creaties, heeft zij een verrassing. De spijskaart toont nog altijd een menu Bernard, dat geheel uit diens klassieke gerechten van weleer bestaat. En die kikkerbillen in peterseliesaus en knoflookpuree, die zijn – om het in Michelin-termen te zeggen – nog altijd 'een echte reis waard'. Omdat dat vanuit Maison Bellevue nauwelijks nodig blijkt - want wat is nu 15 kilometer? - weet ik een ander offer: een stel lekke banden...

Over de Tong bij 1618

2010-02-25T22:52:00.000-08:00

Van onze verslaggever

Heerlijke gerechten en dan ook nog eens de verhalen erachter. Dat staat donderdag 18 maart op het programma in Bodega 1618 in Wijk aan Zee, waar culinair redacteur Jurriaan – Over de Tong – Geldermans een lezersdiner geeft.
Geldermans, die al ruim zeven jaar voor deze krant restaurants beproeft van Texel tot Velsen-Noord en van Alkmaar tot Zaandam, heeft samen met 1618-eigenaar Rick Lauffer een menu samengesteld waarover veel te vertellen is. De amuse is opgebouwd rond coquilles St. Jacques, waarbij de recensent zal ingaan op de religieuze achtergrond van deze naam. De relatie tussen mens en vis door de eeuwen heen staat centraal in het voorgerecht, terwijl het hoofdgerecht van varken aanleiding is te vertellen over het zwijn in culturen waar ook ter wereld.
Met het dessert van crema catalana ten slotte, wordt de gast meegevoerd naar het 'thuisland' van Bodega 1618: Spanje. Want ofschoon de Franse crème brûlée beroemder is, wordt in Catalaanse geschriften al veel eerder melding gemaakt van deze vermaarde vanille-crème met een gebrand suikerlaagje bovenop.
Tijdens het lezersdiner, dat 34,50 euro kost (en 49,50 euro inclusief een wijnarrangement), bestaat tevens gelegenheid de tweede culinaire gids van Geldermans – 'Over de Tong II, íemand moet het doen...' aan te schaffen. De redacteur zal het boekje desgewenst ter plekke signeren of van een opdracht voorzien.
Voor meer informatie en reserveringen: Bodega 1618, 0251 – 744008.

Uit: Dagblad Kennemerland, 27 februari 2010

Sporen in de winter

2010-02-21T01:29:00.000-08:00

Beste fans van Bellevue,

Veel mensen denken dat winters in Frankrijk (nog) zachter zijn dan die in Holland. Dat geldt in ieder geval niet pour l'hiver dans le Morvan, want het kan hier tussen half november en begin april lelijk frisjes zijn. Ons persoonlijk kouderecord dateert overigens uit 2005/2006, toen het enkele nachten 21 graden vroor. Dat lijkt uitzonderlijk, maar temperaturen van -15 tot -17 graden Celsius komen elk jaar wel voor.

Deze winter is qua sneeuwval in ieder geval memorable. Dachten we gisterochtend, met louter groen landschap onder een fel blauwe lucht, dat we het lek wel boven hadden, begon het een half uur later toch weer te sneeuwen!

Afgezien dat de vlokken de omgeving tot een ansichtkaart maken en er dus veel valt te genieten langs berg en dal, heeft verse sneeuw nog een ander voordeel: je kunt prachtig de sporen zien van alle wild dat 's nachts door het bos achter Maison Bellevue loopt!

Vossensporen herken je doordat ze hun rechter achterpootjes nauwkeurig in de afdruk van hun linkervoorpootjes plaatsen. En andersom natuurlijk, anders loopt het zo lastig. Daardoor zie je dus een spoor dat van twee poten afkomstig lijkt, ipv van vier. Tussen de zoolafdrukjes in kun je bovendien een sleepbeweging door de sneeuw zien; het heet geloof ik wel een sleepspoor.

De footprints van reeën zijn eenvoudig te herkennen. Ze markeren de sneeuw met slechts twee hoefjes en de diepte geeft de richting van hun gang aan. Denk niet dat je altijd met knapen van herten hebt te maken; soms zie je zo'n spoor onder een heel klein boompje doorgaan...

Verder zijn er opmerkelijk veel kattensporen te zien in het bos. Er leven nog lynx-achtige wilde katten in de Morvan, maar die zullen wel grotere poten hebben. Zouden het sporen kunnen zijn van dassen, die je ook dikwijls aantreft (en dan met name dood langs de kant van de weg, want ze zijn niet handig in het oversteken en Fransen zijn niet handig in remmen)?

Vanmorgen zag ik tijdens een korte wandeling met onze bulldog Ballet voor het eerst heel heldere zwijnensporen. Nota bene op 100 meter achter het huis! Net als bij reeën zie je bij evers (foto) de twee middelste hoeven afgedrukt (hun middel- en ringteen). Maar daar achter zitten nog twee rondere spoortjes van de wijs- en pinkteen. Een duim zullen ze ook wel hebben, maar als een heel varken zich schuil weet te houden, zie je z'n duimen al helemaal niet. Misschien ook maar goed, want een kwaad wild zwijn wil je niet in de buurt hebben. Van mijn oude docent poëzie - Rein Bloem - heb ik geleerd dat ze net zo lang over je heen lopen tot je moes bent. En dan vreten ze je op. Zijn de rollen eens omgedraaid...

Tot later!

Jurriaan

Nieuwe site online!

2010-02-15T04:58:00.000-08:00

Beste fans van Bellevue,

Hartelijk welkom op de nieuwe site van Maison Bellevue en Maison Perdue, die is gemaakt door het Hollandse bedrijf Oogkauwgum en afgelopen weekeinde online is gegaan. Voor oude bezoekers is het wellicht even wennen, zo zonder de vertrouwde foto's, teksten en opmaak. De vroegere site - die zeker zeven jaar heeft dienst gedaan - bleek echter moeilijk te onderhouden en al helemaal niet uit te breiden met nieuwe pagina's...

Aan de andere kant breidt het landgoed Bellevue zich wél uit. Maison Perdue is dit seizoen onze nieuwe aanwinst en we vinden dat ons zelfgebouwde 'verloren huisje', gesitueerd achter op de schapenweide, in het verlengde van de moestuin, heel sfeervol is geworden. Links en rechts dient de kwast nog wel wat gehanteerd te worden, maar al te zeer oppoetsen willen we het nu ook weer niet. Juist de oude sfeer van Perdue spreekt ons aan.

Voor wie moeite heeft met de navigatie op de nieuwe site: in het kader rechts staan de hoofdstukken die vanaf de homepage te bekijken zijn. Onder de trefwoorden daar vind je dus algemene informatie over wie wij zijn, wat onze huizen kosten en wat dies meer zij. Daartoe klik je op de zwart-wit foto, waaronder tekst en foto's schuil gaan.

Onder de afzonderlijke kopjes Maison Bellevue en Maison Perdue, vind je nadere gegevens over de desbetreffende huizen. Het is goed om te weten dat je ook beide huizen tegelijk kunt huren, waardoor je met acht volwassenen terecht kunt, of met bijvoorbeeld zes volwassenen en vijf kinderen.

Hoe dan ook, we spreken de hoop uit dat je plezier beleeft aan een virtueel bezoek aan Bellevue en dat we je spoedig 'live' kunnen verwelkomen.

Dat het maar een Frank-rijk jaar moge worden voor iedereen!

Vriendelijke groet,

Elly en Jurriaan
http://www.maisonbellevue.com/

Nieuwe weblog

2009-12-30T07:17:00.000-08:00